Αριθμ. 21330

ΦΕΚ B' 1411/12.03.2026

Περιστολή φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας. Καθορισμός της διαδικασίας ελέγχου και της επιβολής κυρώσεων των άρθρων πρώτου και δεύτερου της από 11/3/2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 37) καθώς και κλιμάκωση των προστίμων, εξειδίκευση των κατηγοριών των αγαθών που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών και άλλες λεπτομέρειες.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:

1.1. Του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45),

1.2. του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133),

1.3. της από 11/3/2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Επείγουσες ρυθμίσεις για την ανάσχεση φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας» (Α’ 37) και ιδίως του άρθρου τέταρτου αυτής,

1.4. του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019,

1.5. του π.δ. 5/2022 «Οργανισμός του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων» (Α’ 15),

1.6. του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων - Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130),

1.7. του ν. 5255/2025 «Σύσταση και λειτουργία Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Ανταγωνισμού και λοιπές διατάξεις» (Α’ 55).

2. Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 91).

3. Την υπ’ αρ. 102634/2025 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης «Διορισμός της Δέσποινας Τσαγγάρη στη θέση της Διοικήτριας της “Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή”» (ΥΟΔΔ 1672).

4. Την από 12.03.2026 εισήγηση της Διοικήτριας της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή προς τον Υπουργό Ανάπτυξης.

5. Την ανάγκη για την προστασία του καταναλωτικού κοινού από τον κίνδυνο έξαρσης φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας στα υγρά καύσιμα και σε προϊόντα που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών σε συνέχεια της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή.

6. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ.

7. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 21291/12.03.2026 εισήγηση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Ανάπτυξης, από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού,

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Διενέργεια ελέγχου για τη διαπίστωση φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας

1. Για τη διαπίστωση παραβάσεων των άρθρων πρώτου και δεύτερου της από 11/3/2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 37) μπορεί να διενεργείται διοικητικός ή επιτόπου έλεγχος, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας, από τα όργανα της αρμόδια αρχής του άρθρου τρίτου της εν λόγω Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), δηλαδή της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.

2. Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των προστίμων της παρούσας είναι ο Διοικητής της Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.

Άρθρο 2

Διαδικασία διοικητικού ελέγχου

1. Η ανωτέρω Αρχή, μπορεί να ασκεί τις αρμοδιότητες της παρ. 2 του άρθρου τρίτου της από 11/3/2026 ΠΝΠ με την έκδοση εντολής για την παροχή πληροφοριών και στοιχείων προς τον ελεγχόμενο. Η εντολή εκδίδεται από το αρμόδιο όργανο της αρχής ελέγχου.

2. Σε περίπτωση που κατά την κρίση των ελεγκτικών οργάνων παραστεί ανάγκη για επιτόπια παρουσία ελεγκτών στον χώρο του ελεγχόμενου, τότε οι αρμόδιες υπηρεσίες συγκροτούν κλιμάκια ελέγχου, αποτελούμενα από δύο (2) τουλάχιστον όργανα, τα οποία φέρουν το έντυπο με τίτλο «ΕΝΤΟΛΗ ΕΛΕΓΧΟΥ», με την οποία βεβαιώνεται η αρμοδιότητά τους να διενεργήσουν τον έλεγχο.

3. Οι ελεγχόμενες οντότητες υποχρεούνται να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι ο τρόπος τιμολόγησής τους είναι συμβατός με τις διατάξεις των άρθρων πρώτου και δεύτερου της από 11/3/2026 ΠΝΠ. Προς τούτο, υποχρεούνται να προμηθεύουν ή να πληροφορούν τις αρμόδιες αρχές, τουλάχιστον, με τα κάτωθι στοιχεία:

• Την ποσότητα των αποθεμάτων (πωληθέντων και μη) των προϊόντων που απαρτίζουν το σύνολο των υπό έλεγχο κατηγοριών ή υποκατηγοριών προϊόντων, τόσο κατά την Περίοδο Αναφοράς, όσο και κατά την Περίοδο Ελέγχου.
• Την αξία των ανωτέρω αποθεμάτων του και στις δύο Περιόδους.
• Το σύνολο των πωλήσεων σε ποσότητα και αξία των προϊόντων που απαρτίζουν το τις υπό έλεγχο κατηγορίες ή υποκατηγορίες προϊόντων και στις δύο Περιόδους.
• Όλα τα παραστατικά στοιχεία που τεκμηριώνουν την ορθότητα των ανωτέρω μεγεθών.

Οι αρμόδιες αρχές δύνανται να ζητούν κάθε απαραίτητο κατά την κρίση τους στοιχείο και να διευκολύνουν τον ελεγχόμενο με τη χορήγηση υποδειγμάτων πινάκων.

4. Μετά την επεξεργασία των στοιχείων συντάσσεται ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ. Εάν προκύπτει παράβαση, αντίγραφο της Έκθεσης κοινοποιείται αμελλητί στον ελεγχόμενο. Ο ελεγχόμενος δύναται να καταθέσει τις απόψεις του εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση, ασκώντας το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης (παρ. 2 άρθρου 6 ν. 2690/1999).

5. Το σύνολο των στοιχείων, της Έκθεσης Ελέγχου και των απόψεων του ελεγχόμενου τίθεται στη διάθεση του αρμόδιου οργάνου υπό τη μορφή εισηγητικού σημειώματος για την έκδοση απόφασης επιβολής κυρώσεων.

6. Σε όποιον παρεμποδίζει ή παρακωλύει τον έλεγχο με οποιονδήποτε τρόπο επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις της παρ. 6 του άρθρου τρίτου της από 11/3/2026 ΠΝΠ, χωρίς να θίγεται η επιβολή ποινικών κυρώσεων.

7. Κατά τη διάρκεια του επιτόπου ελέγχου, τα όργανα ελέγχου ασκούν όλες τις αρμοδιότητες της παρ. 2 του άρθρου τρίτου της από 11/3/2026 ΠΝΠ για την ολοκλήρωση του ελέγχου.

8. Σε περίπτωση που παραγγελθεί έλεγχος σε άλλες δημόσιες αρχές, δυνάμει της παρ. 2(β) του άρθρου τρίτου της από 11/3/2026 ΠΝΠ, οι τελευταίες θα πρέπει να συμπληρώνουν και να διαβιβάζουν την Έκθεση Ελέγχου της παρ. 4 του παρόντος στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή για την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων.

Άρθρο 3

Κλιμάκωση προστίμων

1. Στους παραβάτες των άρθρων πρώτου και δεύτερου της από 11/3/2026 ΠΝΠ επιβάλλεται πρόστιμο σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα. Το πρόστιμο, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4 του άρθρου τρίτου της από 11/3/2026 ΠΝΠ δεν δύναται να υπολείπεται των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ούτε να υπερβαίνει τα πέντε εκατομμύρια (5.000.000) ευρώ.

Κατηγορίες επιχειρήσεων:

• Πολύ μικρή: απασχολεί κατά την τελευταία κλεισμένη διαχειριστική χρήση λιγότερο από 10 εργαζόμενους και έχει κύκλο εργασιών μικρότερο των 2 εκ. ευρώ.
• Μικρή: απασχολεί κατά την τελευταία κλεισμένη διαχειριστική χρήση λιγότερο από 50 εργαζόμενους και έχει κύκλο εργασιών μικρότερο των 10 εκ. ευρώ.
• Μεσαία: απασχολεί κατά την τελευταία κλεισμένη διαχειριστική χρήση λιγότερο από 250 εργαζόμενους και έχει κύκλο εργασιών μικρότερο των 50 εκ. ευρώ.
• Μεγάλη: απασχολεί κατά την τελευταία κλεισμένη διαχειριστική χρήση περισσότερους από 250 εργαζόμενους και έχει κύκλο εργασιών μεγαλύτερο των 50 εκ. ευρώ.

Εάν ο αριθμός των εργαζομένων κατατάσσει την ελεγχόμενη οντότητα σε διαφορετική κατηγορία σε σχέση με τον κύκλο εργασιών, τότε ως κριτήριο που επικρατεί είναι αυτό του αριθμού των εργαζομένων.

2. Σε περίπτωση υποτροπής, εντός του χρονικού διαστήματος που ισχύουν τα έκτακτα μέτρα που θεσμοθετήθηκαν με την από 11/3/2026 ΠΝΠ, ο υπολογισμός του επιβαλλόμενου προστίμου καθώς και το κατώτατο όριο αυτού διπλασιάζονται. Η βαρύτητα της παράβασης αντανακλάται στο όφελος υπέρ του κανονικού (ΟΥΚ). Η διάρκεια της παράβασης συναρτάται με τη διάρκεια της περιόδου ελέγχου, δεδομένου ότι η μεγαλύτερη περίοδος ελέγχου συνεπάγεται μεγαλύτερο αριθμό πωλήσεων στους ελεγχόμενους κωδικούς και, κατ’ επέκταση, αυξημένο οικονομικό όφελος υπέρ του κανονικού.

3. Εκτός των ανωτέρω προστίμων, στους παραβάτες των άρθρων πρώτου και δευτέρου της από 11/3/2026 ΠΝΠ απευθύνεται επίσης και σύσταση για άμεση συμμόρφωση με τις διατάξεις της εν λόγω ΠΝΠ και παράλειψη παράβασης αυτών στο μέλλον.

Άρθρο 4

Ορισμός μέγιστου επιτρεπόμενου περιθωρίου μικτού κέρδους σε προϊόντα διατροφής και διαβίωσης

Για τις ανάγκες εφαρμογής της παρούσας ορίζουμε:

1. Προϊόν: το υπό έλεγχο προϊόν που είναι απαραίτητο για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών και εντάσσεται στις κατηγορίες του πίνακα του άρθρου 6 της παρούσης.

2. Τιμή Πώλησης (ΤΠ): η τιμή πώλησης του Προϊόντος, προ ΦΠΑ, σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο και σε περίπτωση όπου δεν υπάρχει μία τιμή πώλησης, η μέση σταθμική τιμή στην οποία πωλήθηκε το Προϊόν, σύμφωνα με τον τύπο:

3. Μέσο Κόστος Πωληθέντων (ΜΚΠ): το μέσο κόστος των πωληθέντων μονάδων του Προϊόντος σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο οριζόμενο ως:

Ως μέθοδο αποτίμησης είναι αυτή που χρησιμοποιείται από την ελεγχόμενη οντότητα κατά την Περίοδο Αναφοράς. Η μέθοδος αποτίμησης δεν μπορεί να είναι διαφορετική κατά τις παρακάτω ημερομηνίες ή περιόδους. Σε περίπτωση που η ποσότητα των πωλούμενων προϊόντων δεν είναι ίδια με τη ποσότητα που προκύπτει από τη διακίνηση των αποθεμάτων, τότε θα πρέπει να αιτιολογείται ειδικώς από την ελεγχόμενη οντότητα η διαφορά που προκύπτει και να γίνουν οι κατάλληλες προσαρμογές (ενδεικτικά σε περιπτώσεις πωλήσεων που αφορούν εξαγωγές, καταστροφές\κλοπές αποθεμάτων, δωρεάν διάθεση προϊόντων για κοινωφελείς σκοπούς.)

4. Περιθώριο Μικτού Κέρδους Προϊόντος (ΠΜΚ): ο λόγος της διαφοράς της Τιμή Πώλησης από το Μέσο Κόστος Πωληθέντων προς την Τιμή Πώλησης, σύμφωνα με τον τύπο:

5. Περίοδος Αναφοράς: για τα προϊόντα που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου δεύτερου της από 11/3/2026 ΠΝΠ, το χρονικό διάστημα της τελευταίας κλεισμένης χρήσης του έτους 2025 ή για τις επιχειρήσεις που η τελευταία κλεισμένη χρήση του έτους 2025 δεν περιλαμβάνει ολόκληρο το έτος, για το χρονικό διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως την 31η Δεκεμβρίου 2025.

6. Περίοδος Ελέγχου: οποιαδήποτε μεμονωμένη ημερομηνία ή ημερομηνίες ή περίοδος που βρίσκονται εν ισχύ οι διατάξεις της από 11/3/2026 ΠΝΠ και καθορίζεται κατά περίπτωση από τα αρμόδια όργανα διενέργειας του ελέγχου.

7. Θεωρητική Τιμή Πώλησης (ΘΤΠ): είναι η ανώτερη τιμή του Προϊόντος, προ ΦΠΑ, που θα έπρεπε να πωλεί η ελεγχόμενη οντότητα κατά την Ημερομηνία ή Περίοδο Ελέγχου προκειμένου να είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της από 11/3/2026 ΠΝΠ και καθορίζεται από τον τύπο:

8. Όφελος Υπέρ του Κανονικού (ΟΥΚ): Το γινόμενο της διαφοράς της πραγματικής Τιμής Πώλησης, προ ΦΠΑ, ανά μονάδα Προϊόντος της Περιόδου Ελέγχου από τη Θεωρητική Τιμή Πώλησης επί το σύνολο της ποσότητας των πωληθέντων αποθεμάτων του Προϊόντος κατά την Περίοδο Ελέγχου, σύμφωνα με τον τύπο:

9. Εάν το Περιθώριο Μικτού Κέρδους της Περιόδου Αναφοράς είναι αρνητικό, δηλ. η ελεγχόμενη οντότητα λειτουργούσε κατά την περίοδο αυτή με ζημίες από την πώληση του Προϊόντος ή δεν πωλούσε το Προϊόν κατά τη διάρκεια της Περιόδου Αναφοράς, τότε ως Περιθώριο Μικτού Κέρδους Περιόδου Αναφοράς λογίζεται αυτό ενός Συγκρίσιμου Προϊόντος που παρουσιάζει θετικό Περιθώριο Μικτού Κέρδους τη συγκεκριμένη Περίοδο. Το Συγκρίσιμο Προϊόν επιλέγεται από την ελεγχόμενη οντότητα. Κριτήρια επιλογής του Συγκρίσιμου Προϊόντος είναι κατά σειρά: α) ο βαθμός ομοιογένειας σε σχέση με το υπό έλεγχο Προϊόν ως προς τα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά του, την επωνυμία του και τις συνθήκες διάθεσής του. Σε κάθε περίπτωση τα όργανα που διενεργούν τον έλεγχο έχουν δικαίωμα να αναζητούν στοιχεία σχετικά με το προτεινόμενο Συγκρίσιμο Προϊόν και κατά την αιτιολογημένη κρίση τους να υποδεικνύουν ένα διαφορετικό.

10. Εάν οποιαδήποτε οντότητα που υπάγεται στις διατάξεις της από 11/3/2026 ΠΝΠ και δεν λειτουργούσε πριν την ημερομηνία λήξης της περιόδου αναφοράς της παρ. 5 (οντότητες που λειτούργησαν μετά την ημερομηνία αυτή) τότε ως Περίοδος Αναφοράς λαμβάνεται ο τρίτος μήνας κατά τον οποίο πραγματοποίησε πωλήσεις.

Άρθρο 5

Ζητήματα που αφορούν στην εφαρμογή του άρθρου πρώτου της από 11/3/2026 ΠΝΠ (καύσιμα)

1. Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών που προμηθεύουν τα πρατήρια λιανικής πώλησης υγρών καυσίμων, απαγορεύεται να επιβάλλουν, επί της τιμής της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων και του πετρελαίου κίνησης (diesel) ποσό μεγαλύτερο των πέντε λεπτών του ευρώ (0,05 €) ανά λίτρο, συμπ. ΦΠΑ, σε σχέση με την τιμή προμήθειάς τους από τα διυλιστήρια βάσει του πλέον πρόσφατου τιμολογίου αγοράς τους.

2. Τα πρατήρια λιανικής πώλησης υγρών καυσίμων απαγορεύεται να επιβάλλουν επί της τιμής προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτ. και του πετρελαίου κίνησης (diesel), με βάση το πλέον πρόσφατο τιμολόγιο αγοράς τους, ποσό μεγαλύτερο των δώδεκα λεπτών του ευρώ (0,12 €) ανά λίτρο, συμπ. ΦΠΑ, κατά την πώλησή τους προς του καταναλωτές.

Άρθρο 6

Κατηγορίες αγαθών που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών

Οι κατηγορίες των αγαθών που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών προσδιορίζονται, και αποτελούν αντικείμενο ελέγχου σύμφωνα με το δεύτερο άρθρο της από 11/3/2026 ΠΝΠ περιλαμβάνονται στον παρακάτω πίνακα:

Πίνακας Κατηγοριών Προϊόντων

Άρθρο 7

Δικαστική προστασία

Κατά της απόφασης επιβολής προστίμου χωρεί προσφυγή ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, εντός της προθεσμίας της παρ. 1 του άρθρου 66 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).

Άρθρο 8

Είσπραξη προστίμων

Οι επιβαλλόμενες κυρώσεις εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190) και αποδίδονται στον κρατικό προϋπολογισμό στον ΚΑΕ 1560989001. Οι εν λόγω κυρώσεις επιβαρύνονται με Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής με συντελεστή 2,40% επί του ποσού σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 5177/2025 «Είσπραξη προστίμων και παρεμφερών εσόδων του Δημοσίου και των φορέων της γενικής κυβέρνησης» (Α’ 21).

Άρθρο 9

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 12 Μαρτίου 2026

Ο Υπουργός

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ