Θέμα: «Παροχή διευκρινίσεων ως προς την φορολογική μεταχείριση από πλευράς ΦΠΑ των υπηρεσιών τηλεϊατρικής που παρέχονται στο πλαίσιο άσκησης ιατρικών επαγγελμάτων»

Με αφορμή ερωτήματα που έχουν περιέλθει στην Υπηρεσία μας αναφορικά με τη φορολογική αντιμετώπιση από πλευράς ΦΠΑ των υπηρεσιών τηλεϊατρικής που παρέχονται από ιατρούς, με σκοπό την ορθή και ομοιόμορφη αντιμετώπιση, θέτουμε υπόψη σας τα ακόλουθα:

1. Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 5 του ν.3418/2005, οι ιατρικές γνωματεύσεις και οι ιατρικές συνταγές εκδίδονται μετά από εξέταση του ασθενούς, η οποία δύναται να πραγματοποιείται είτε δια ζώσης είτε εξ αποστάσεως μέσω συστήματος τηλεϊατρικής, με τη χρήση ψηφιακών εφαρμογών.

Με την υπ’ αριθ. 7686/10.3.2025 (Β’ 1083) απόφαση του Υπουργού Υγείας, η οποία εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση της ως άνω διάταξης, ορίστηκε ως «τηλεϊατρική» η παροχή ιατρικών υπηρεσιών από απόσταση σε ασθενείς, δηλαδή σε λήπτες υπηρεσιών υγείας, με τη χρήση ψηφιακών εφαρμογών από ιατρούς ή ιδιωτικούς φορείς παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) που δραστηριοποιούνται νόμιμα στην Ελλάδα. Η τηλεϊατρική αποσκοπεί στην διασφάλιση ουσιαστικής δυνατότητας διενέργειας πάσης φύσεως ιατρικών πράξεων, όπως εξέτασης, διάγνωσης, συνταγογράφησης, εντολής για διενέργεια πάσης φύσεως παρακλινικών και διαγνωστικών εξετάσεων, έκδοσης ιατρικών πιστοποιητικών και βεβαιώσεων καθώς και γενικής συμβουλευτικής υποστήριξης του ασθενούς μέσω ψηφιακών εφαρμογών εξ’ αποστάσεως και στοχεύει στην πληρέστερη και αμεσότερη φροντίδα των ασθενών, ακόμα κι όταν βρίσκονται σε απομακρυσμένη περιοχή. Υπό την έννοια αυτή, η τηλεϊατρική περιλαμβάνει την τηλεξέταση, δηλαδή την ιατρική πράξη που πραγματοποιείται μέσω συνδέσεως με τον ασθενή, ο οποίος συνομιλεί εξ αποστάσεως με τον ιατρό, η δε διάγνωση μπορεί να καταλήξει σε συνταγογράφηση θεραπείας ή φαρμάκων, καθώς και την τηλεπαρακολούθηση, η οποία αποβλέπει στην εξ αποστάσεως παρακολούθηση της κατάστασης της υγείας ασθενών, ιδίως των ασθενών με χρόνιες παθήσεις (παρ. 1 του άρθρου 3).

2. Επιπροσθέτως, για τους σκοπούς εφαρμογής της ως άνω απόφασης περί της τηλεϊατρικής, ως «Ιδιωτικοί φορείς παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ)», νοούνται, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 3 της ως άνω απόφασης, το σύνολο των ιδιωτικών φορέων που παρέχουν, ως φυσικά ή νομικά πρόσωπα, αποκλειστικά, υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ), ήτοι περιοριστικά τα ιδιωτικά ιατρεία, τα ιδιωτικά πολυϊατρεία, τα ιδιωτικά διαγνωστικά εργαστήρια και τα ιδιωτικά εργαστήρια φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης.

3. Περαιτέρω, με την παρ. 1 του άρθρου 5 της ίδιας ως άνω απόφασης ορίζεται ότι η παροχή υπηρεσιών τηλεϊατρικής με τη μεσολάβηση εφαρμογών τηλεϊατρικής διενεργείται από ιατρούς που ασκούν ατομικά το επάγγελμα ή μέσω άλλων φορέων παροχής ιατρικών υπηρεσιών, οι οποίοι είναι συμβεβλημένοι με τους δικαιούχους Εφαρμογών Τηλεϊατρικής με βάση οποιασδήποτε μορφής συνεργασία, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας και των διατάξεων για την παροχή ιατρικών υπηρεσιών από ιατρούς ΕΣΥ ή Πανεπιστημιακούς. Σε κάθε περίπτωση, οι συμβεβλημένοι ιατροί οφείλουν να είναι πιστοποιημένοι ιατροί στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης (ΣΗΣ).

4. Σύμφωνα με την περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 27 του Κώδικα ΦΠΑ (ν. 5144/2024, Α'162), απαλλάσσονται από τον φόρο οι παροχές ιατρικής περίθαλψης, οι οποίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης ιατρικών επαγγελμάτων, καθώς και οι παροχές υπηρεσιών από ψυχολόγους, μαίες, νοσοκόμους, φυσικοθεραπευτές, λογοθεραπευτές και εργοθεραπευτές.

5. Όπως διευκρινίστηκε με την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1100/2010, η απαλλαγή αυτή καλύπτει την παροχή ιατρικών υπηρεσιών με σκοπό τη διάγνωση, περίθαλψη, πρόληψη και στο μέτρο του δυνατού θεραπεία ασθενειών ή ανωμαλιών της υγείας του ανθρώπου, οι οποίες πραγματοποιούνται από ιατρούς ή οδοντιάτρους στο πλαίσιο της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή του παρέχοντος (φυσικό ή νομικό πρόσωπο), με την προϋπόθεση ότι τα νομικά πρόσωπα αναγνωρίζονται από το Υπουργείο Υγείας ως φορείς παροχής πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ). Σύμφωνα με π.δ. 84/2001 (Α'70), οι φορείς παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας δεν διαθέτουν κλίνες νοσηλείας (άρθρο 14). Έτσι υπάγονται στην ανωτέρω διάταξη και απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ οι ιατρικές υπηρεσίες που παρέχονται από φυσικά πρόσωπα ιατρούς όλων των ειδικοτήτων και οδοντιάτρους στα ιδιωτικά τους ιατρεία και οδοντιατρεία, από ιδιωτικά πολυιατρεία και πολυοδοντιατρεία, ιδιωτικά διαγνωστικά εργαστήρια και ιδιωτικά εργαστήρια φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης.

6. Περαιτέρω, με την ίδια ως άνω εγκύκλιο διευκρινίστηκε ότι με τη διάταξη αυτή συνεχίζουν να απαλλάσσονται από τον φόρο και οι αμοιβές των ιατρών ελευθέρων επαγγελματιών από ιδιωτικές κλινικές και νοσοκομεία, στην περίπτωση που δεν είναι μισθωτοί, και οι οποίες αφορούν περίθαλψη ασθενών των προσώπων αυτών. Διευκρινίζεται ότι στην περίπτωση που η αμοιβή του ιατρού δεν αφορά υπηρεσίες ιατρικής περίθαλψης αλλά προμήθεια για σύσταση πελατείας, τότε υπάγεται στον φόρο με τον κανονικό συντελεστή. Επίσης υπάγεται στον φόρο με τον κανονικό συντελεστή η αμοιβή ιατρών φυσικών προσώπων ή νομικών προσώπων με μέλη ιατρούς, οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες συμβουλευτικού χαρακτήρα, παροχής πληροφοριών για ιατρικά θέματα και μηχανήματα και γενικά υπηρεσίες που δεν έχουν σκοπό τη διάγνωση, περίθαλψη, πρόληψη και στο μέτρο του δυνατού θεραπεία ασθενειών ή ανωμαλιών της υγείας του ανθρώπου στο πλαίσιο της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Με σκοπό την ίση μεταχείριση ίδιων πράξεων, απαλλάσσονται από τον φόρο και οι υπηρεσίες ιατρικής περίθαλψης και διάγνωσης που παρέχονται από νοσηλευτικά ιδρύματα (φορείς δευτεροβάθμιας υγείας) στα εξωτερικά ιατρεία και διαγνωστικά εργαστήρια που διαθέτουν.

7. Κατά το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), στην έννοια «των παροχών ιατρικής περίθαλψης» είναι δυνατόν να εμπίπτουν και οι υπηρεσίες που παρέχονται μέσω τηλεφώνου και συνίστανται στην παροχή συμβουλών σχετικά με την υγεία και τις ασθένειες εφόσον επιδιώκουν θεραπευτικό σκοπό. Αντίθετα, παροχές υπηρεσιών οι οποίες συνίστανται στην ενημέρωση σχετικά με παθήσεις ή θεραπείες αλλά δεν μπορούν, λόγω του γενικού χαρακτήρα τους, να συμβάλλουν στην προστασία, τη διατήρηση, ή την αποκατάσταση της υγείας των προσώπων δεν μπορούν να εμπίπτουν στην έννοια αυτή. (X (VAT exemption for telephone consultations), C-48/19, σκέψεις 31, 32 και 34, EU:C:2020:169)

8. Κατόπιν των ανωτέρω, διευκρινίζεται ότι η παροχή ιατρικής περίθαλψης τόσο από ιδιώτες γιατρούς όσο και από φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας απαλλάσσεται από τον φόρο, ανεξάρτητα αν παρέχεται δια ζώσης ή εξ’ αποστάσεως με τη χρήση τηλεϊατρικής. Απαραίτητη, ωστόσο, προϋπόθεση για την απαλλαγή των υπηρεσιών αυτών από τον ΦΠΑ είναι να έχουν ως σκοπό τη διάγνωση, περίθαλψη, πρόληψη και στο μέτρο του δυνατού θεραπεία ασθενειών ή ανωμαλιών της υγείας του ανθρώπου και όχι την παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικού χαρακτήρα οι οποίες, λόγω του γενικού χαρακτήρα τους, δεν συμβάλλουν στους ανωτέρω σκοπούς.

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΑΑΔΕ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ