↵

Θέμα: Παροχή οδηγιών για την εφαρμογή του άρθρου 83 του ν. 5301/2026 (Α΄74) σχετικά με τα ποσά ενίσχυσης που λαμβάνουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουαρίου 2024».

Με την παρούσα εγκύκλιο παρέχονται οδηγίες σχετικά με την υποβολή δήλωσης μεταβολών για την μετάταξη από το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ, για το φορολογικό έτος 2026, λόγω μη προσμέτρησης, στο όριο των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις, της ενίσχυσης στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουαρίου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022, εφεξής «Μέτρο 23».

Ειδικότερα, με την παρ. 1 του άρθρου 83 του ν. 5301/2026 (Α΄ 74), τροποποιήθηκε το άρθρο 60 του ν. 5255/2025 (Α’ 219), και πλέον προβλέπεται ότι η ενίσχυση που λαμβάνουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στο πλαίσιο του Μέτρου 23 δεν υπολογίζεται στο όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α’ 162), περί ειδικού καθεστώτος αγροτών.

Περαιτέρω, με την παρ. 2 του άρθρου 83 του ν. 5301/2026 προβλέπεται ότι αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48 του Κώδικα Φ.Π.Α., οι οποίοι μετατάχθηκαν υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς, μέχρι τη δημοσίευση του ν. 5301/2026, αποκλειστικά λόγω είσπραξης το έτος 2025 της ενίσχυσης της παρ. 1 του άρθρου 83 του ανωτέρω νόμου, δύνανται να ενταχθούν εκ νέου στο ειδικό καθεστώς αγροτών με δήλωση μεταβολών που υποβάλλεται εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση του νόμου αυτού. Στην ίδια παράγραφο προβλέπεται ότι, μετά την ένταξη στο ειδικό καθεστώς δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Π.Α. για το διάστημα από 1ης.1.2026 ενώ τυχόν ποσά προς καταβολή που έχουν βεβαιωθεί από δηλώσεις Φ.Π.Α. από 1ης.1.2026 δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται. Τυχόν πρόστιμα που επιβλήθηκαν για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης μεταβολών για ένταξη στο κανονικό καθεστώς ή/και για δηλώσεις Φ.Π.Α., δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται.

Στο πλαίσιο αυτό διευκρινίζονται τα εξής:

Ι. Ως προς την υποβολή δήλωσης μεταβολής

1. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ στο ειδικό καθεστώς αγροτών δύνανται να εντάσσονται, αντί της εφαρμογής του κανονικού καθεστώτος, οι αγρότες φυσικά πρόσωπα, οι οποίοι κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος πραγματοποίησαν προς οποιοδήποτε πρόσωπο παραδόσεις αγροτικών προϊόντων, καθώς και παροχές αγροτικών υπηρεσιών, σύμφωνα με το άρθρο 49 του ίδιου Κώδικα, των οποίων η αξία αθροιστικά ήταν κατώτερη των δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ και έλαβαν επιδοτήσεις των οποίων η αξία ήταν κατώτερη των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, με την επιφύλαξη της παρ. 2 του άρθρου 48.

Τα ανωτέρω κριτήρια λαμβάνονται υπόψη σωρευτικά, δηλαδή θα πρέπει να συντρέχουν και τα δύο προκειμένου οι αγρότες να εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς.

2. Εφόσον κατά τη διάρκεια ενός φορολογικού έτους έστω ένα εκ των ανωτέρω αναφερομένων ορίων ξεπεραστεί, ο αγρότης που έχει ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς υποχρεούται, σύμφωνα με την παρ. 9 του ιδίου άρθρου, να μεταταχθεί στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ από την έναρξη του επομένου φορολογικού έτους.

3. Ωστόσο σύμφωνα με το άρθρο 60 του ν. 5255/2025 στο παραπάνω όριο των 5.000 ευρώ δεν υπολογίζεται πλέον η ενίσχυση που εισπράχθηκε στο πλαίσιο του Μέτρου 23, είτε από αγρότες οι οποίοι το 2025 είχαν ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ είτε από αγρότες οι οποίοι το 2025 είχαν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ.

4. Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48 του Κώδικα Φ.Π.Α., οι οποίοι μετατάχθηκαν υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς μέχρι τη δημοσίευση του ν. 5301/2026, ήτοι έως και 15.5.2026, αποκλειστικά λόγω είσπραξης το έτος 2025 ενίσχυσης στο πλαίσιο του Μέτρου 23 δύνανται να ενταχθούν εκ νέου στο ειδικό καθεστώς αγροτών με δήλωση μεταβολών που υποβάλλεται εντός ανατρεπτικής προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση του ως άνω νόμου, ήτοι έως και την 2.6.2026.

5. Διευκρινίζεται ότι εντός της ανωτέρω προθεσμίας δύνανται να ενταχθούν στο ειδικό καθεστώς και οι αγρότες, με αποκλειστική δραστηριοποίηση στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, οι οποίοι το έτος 2025 είχαν ήδη ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς και παρέμειναν σε αυτό αποκλειστικά λόγω του συνυπολογισμού της ως άνω ενίσχυσης στο όριο των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις.

6. Για την πληρέστερη κατανόηση των ανωτέρω, παρατίθενται τα ακόλουθα ενδεικτικά παραδείγματα:

Παράδειγμα 1

Αγρότης ενταγμένος στο ειδικό καθεστώς το 2025, πραγματοποίησε στο έτος αυτό παραδόσεις αγροτικών προϊόντων αξίας 10.000 ευρώ και εισέπραξε επιδοτήσεις ύψους 6.000 ευρώ, εκ των οποίων 1.500 ευρώ αφορούν ενίσχυση του Μέτρου 23. Ο αγρότης αυτός εφόσον έχει ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς (συνυπολογισμός των 1.500 ευρώ της ενίσχυσης του Μέτρου 23 στα 6.000 ευρώ), έχει τη δυνατότητα με δήλωση μεταβολών να ενταχθεί εκ νέου από 1.1.2026 στο ειδικό καθεστώς αγροτών.

Παράδειγμα 2

Αγρότης ενταγμένος στο ειδικό καθεστώς το 2025, πραγματοποίησε στο έτος αυτό παραδόσεις αγροτικών προϊόντων αξίας 17.000 ευρώ και εισέπραξε επιδοτήσεις ύψους 7.000, εκ των οποίων 2.500 ευρώ αφορούν ενίσχυση του Μέτρου 23. Ο αγρότης αυτός έχει υποχρέωση να ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς και δεν έχει τη δυνατότητα να ενταχθεί εκ νέου από 1.1.2026 στο ειδικό καθεστώς αγροτών του άρθρου 48 του Κώδικα Φ.Π.Α., διότι δεν πληρούται η προϋπόθεση του ύψους των παραδόσεων αγροτικών προϊόντων (αξία κατώτερη των 15.000 ευρώ).

Παράδειγμα 3

Αγρότης ενταγμένος στο κανονικό καθεστώς το 2025, πραγματοποίησε στο έτος αυτό παραδόσεις αγροτικών προϊόντων αξίας 10.000 ευρώ και εισέπραξε επιδοτήσεις ύψους 6.000, εκ των οποίων 1.500 ευρώ αφορούν ενίσχυση του Μέτρου 23. Ο αγρότης αυτός παρέμεινε στο κανονικό καθεστώς λόγω ύψους επιδοτήσεων, ωστόσο δύναται με δήλωση μεταβολών να ενταχθεί από 1.1.2026 στο ειδικό καθεστώς αγροτών.

Παράδειγμα 4

Αγρότης ενταγμένος στο κανονικό καθεστώς το 2025, πραγματοποίησε στο έτος αυτό παραδόσεις αγροτικών προϊόντων αξίας 10.000 ευρώ και εισέπραξε επιδοτήσεις ύψους 7.000 ευρώ, εκ των οποίων 500 ευρώ αφορούν ενίσχυση του Μέτρου 23. Ο αγρότης αυτός υποχρεούται για το έτος 2026 να παραμείνει στο κανονικό καθεστώς λόγω ύψους επιδοτήσεων.

Παράδειγμα 5

Αγρότης ενταγμένος στο κανονικό καθεστώς το 2025, με παράλληλη δραστηριότητα παροχή υπηρεσιών λογιστή πραγματοποίησε στο έτος αυτό παραδόσεις αγροτικών προϊόντων αξίας 10.000 ευρώ, εισέπραξε επιδοτήσεις ύψους 6.000, εκ των οποίων 1.500 ευρώ αφορούν ενίσχυση του Μέτρου 23 και είχε έσοδα από την παροχή υπηρεσιών λογιστή. Ο αγρότης αυτός υποχρεούται για το έτος 2026 να παραμείνει στο κανονικό καθεστώς λόγω της παράλληλης δραστηριότητας [περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 48 Κώδικα Φ.Π.Α.].

7. Συνοψίζοντας τα ανωτέρω, δυνατότητα αναδρομικής ένταξης από 1.1.2026 στο ειδικό καθεστώς αγροτών υφίσταται για τους αγρότες ενταγμένους στο κανονικό ή ειδικό καθεστώς ΦΠΑ κατά το έτος 2025, οι οποίοι κατά το έτος αυτό ξεπέρασαν το όριο των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις αποκλειστικά λόγω είσπραξης της ενίσχυσης του Μέτρου 23 και εξ αυτού και μόνο του λόγου παρέμειναν ή μετατάχθηκαν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.

8. Για την εφαρμογή των ανωτέρω, οι αγρότες που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις υποβάλλουν συμπληρωμένο το έντυπο Δ211 «Δήλωση εγγραφής/έναρξης, μεταβολής, διακοπής εργασιών επιχείρησης» με την αιτούμενη μεταβολή. Οι ΔΟΥ/ΚΕΦΟΔΕ, με βάση τα στοιχεία των ενισχύσεων και των παραδόσεων αγροτικών προϊόντων και παροχών αγροτικών υπηρεσιών, τα οποία εμφανίζονται στην αναφορά με τίτλο «Αναφορά παραστατικών εσόδων και επιδοτήσεων αγροτών» στο BI Publisher θα κρίνουν αν θα πρέπει να προβούν στην αιτούμενη αναδρομική μεταβολή μητρώου. Αιτήματα που έχουν ήδη υποβληθεί χωρίς το απαιτούμενο δικαιολογητικό, καθώς και όσα υποβληθούν μετά τη δημοσίευση της παρούσας, εξετάζονται εφόσον υποβληθεί συμπληρωματικό ή νέο αίτημα, ψηφιακά μέσω της Εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου», η οποία είναι διαθέσιμη μέσω της ψηφιακής πύλης «myAADE», επιλέγοντας τη διαδικασία «Αίτηση μετάταξης αγρότη από το κανονικό στο ειδικό καθεστώς αγροτών λόγω υπέρβασης επιδοτήσεων από το Μέτρο 23».

ΙΙ. Ως προς τις δηλώσεις ΦΠΑ

9. Εφόσον ο υποκείμενος στον φόρο επιλέξει κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα στο κεφάλαιο Ι να ενταχθεί εκ νέου στο ειδικό καθεστώς αγροτών, δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής
δήλωσης Φ.Π.Α. για τις φορολογικές περιόδους από 1.1.2026, ενώ τυχόν ποσά προς καταβολή που έχουν βεβαιωθεί από δηλώσεις Φ.Π.Α. για τις ίδιες φορολογικές περιόδους δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται.

10. Για την διαγραφή ή την επιστροφή του μη οφειλόμενου ποσού υποβάλλεται από τον υποκείμενο στον φόρο αίτημα στην υπηρεσία που υποβλήθηκε η δήλωση ΦΠΑ, ψηφιακά μέσω της εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων της ΑΑΔΕ «Τα αιτήματά μου», η οποία είναι διαθέσιμη μέσω της ψηφιακής πύλης «myAADE» (myaade.gov.gr).

Επισημαίνεται ότι η εκ της παραπάνω αιτίας διαγραφή και τυχόν περαιτέρω επιστροφή διενεργείται χωρίς έλεγχο υπό την προϋπόθεση ότι έχουν διορθωθεί τα φορολογικά στοιχεία από τα οποία έχει προκύψει ο προς απόδοση φόρος.

11. Περαιτέρω σημειώνεται ότι εφόσον ο υποκείμενος στον φόρο επιλέξει κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα στο κεφάλαιο Ι να ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς αγροτών και ταυτόχρονα έχει υποβάλει αίτηση επιστροφής ΦΠΑ για τις φορολογικές περιόδους από 1.1.2026, όντας ενταγμένος στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, η οποία έχει αξιολογηθεί σύμφωνα με την Α.1104/2020 (Β΄1895) απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, το ποσό που επιστράφηκε καταβάλλεται στο δημόσιο με υποβολή έκτακτης δήλωσης ΦΠΑ από τον αιτούντα την επιστροφή.

Τέλος, επισημαίνεται ότι τυχόν πρόστιμα που επιβλήθηκαν για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης μεταβολών για ένταξη στο κανονικό καθεστώς ή/και για δηλώσεις Φ.Π.Α., δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται κατόπιν οίκοθεν ενεργειών της Υπηρεσίας που εξέδωσε την πράξη επιβολής προστίμου, σύμφωνα με την Α.1182/2024 (Β΄ 7020) απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ
ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ