Αριθμ. 69101 ΕΞ 2026

ΦΕΚ B' 2505/05.05.2026

Καθορισμός διαδικασίας διάθεσης των αναγκαίων κεφαλαίων στους φορείς της παρ. 1 περ. δ) του άρθρου 197 του ν. 4820/2021 (Α’ 130) και έγκριση του Καθεστώτος Ενίσχυσης «Συνιστώσα κράτους μέλους του προγράμματος InvestEU στην Ελλάδα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης».

Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Έχοντας υπόψη:

1. Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, A’ 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133).

2. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133).

3. Το π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181).

4. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου - Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών -Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού - Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) - Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139).

5. Το π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131).

6. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων - Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130).

7. Την υπό στοιχεία Υ21/22.12.2025 απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νικόλαο Παπαθανάση» (Β’ 7190)

8. Την υπό στοιχεία 102928 ΕΞ 2023/10.07.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά» (Β’ 4441)

9. Την υπό στοιχεία 114549 ΕΞ 2023/01.08.2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Διορισμός Διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης» (Υ.Ο.Δ.Δ. 775).

10. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 2021 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (L 57).

11. Την από 13 Ιουλίου 2021 εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την Ελλάδα (ST 10152/21, ST 10152/21 ADD 1), όπως τροποποιήθηκε με τις υπ’ αρ. 15831/23, 11858/24, 17055/24, 11101/25 και 15754/25 εκτελεστικές αποφάσεις.

12. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/523 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Μαρτίου 2021 για τη θέσπιση του προγράμματος InvestEU και την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2015/1017 (L 107).

13. Τον ν. 4738/2020 «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας και άλλες διατάξεις» (Α’ 207) και ειδικότερα τα άρθρα 270-281 αυτού.

14. Τον ν. 4820/2021 «Οργανικός Νόμος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και άλλες ρυθμίσεις» (Α’ 130) και ιδίως την παρ. 2 του άρθρου 197.

15. Τον ν. 5000/2022 «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/2235 - Κύρωση Πρόσθετης Πράξης στο Νέο Συνυποσχετικό μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Ναυτιλιακής Κοινότητας και φορολογικές ρυθμίσεις για τη ναυτιλία - Επείγουσες φορολογικές και τελωνειακές ρυθμίσεις-Θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων και του Δικτύου Κρατικών Ενισχύσεων - Μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες διατάξεις οικονομικού και αναπτυξιακού χαρακτήρα» (Α’ 226) και ιδίως τα άρθρα 30 και 31.

16. Τον ν. 4822/2021 «Κύρωση της Σύμβασης Χρηματοδότησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δανειακής Σύμβασης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Δημοκρατίας και των Παραρτημάτων τους και άλλες διατάξεις για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Α’ 135).

17. Τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 651/2014 της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2014 για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης (L 187).

18. Την Δανειακή Σύμβαση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπούμενης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και της Ελληνικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Υπουργό Οικονομικών και τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών που υπεγράφη στην Αθήνα στις 20 Ιουλίου 2021 και στις Βρυξέλλες στις 26 Ιουλίου 2021 και κυρώθηκε με το άρθρο δεύτερο του ν. 4822/2021 (Α’ 135).

19. Τον Κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 2018 σχετικά με τους γενικούς δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των Κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1296/2013, (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 1304/2013, (ΕΕ) αριθ. 1309/2013, (ΕΕ) αριθ. 1316/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) αριθ. 283/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ και για την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 (L 193), όπως τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης.

20. Την Ανακοίνωση 2021/C 280/01 της Επιτροπής σχετικά με τεχνική καθοδήγηση όσον αφορά τον έλεγχο βιωσιμότητας για το ταμείο InvestEU.

21. Την υπό στοιχεία 128904 ΕΞ 2022/12.09.2022 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών «Ένταξη του Έργου “SUB 2. Επενδύσεις από τη συνιστώσα της Ελλάδας στο Ταμείο InvestEU” (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5174136) στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (ΑΔΑ: 6ΥΠΑΗ-ΠΙΘ).

22. Την από 29 Σεπτεμβρίου 2022 Συμφωνία Συνεισφοράς του προγράμματος InvestEU, μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δυνάμει του άρθρου 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/523, όπως τροποποιήθηκε με την από 13 Νοεμβρίου 2025, Πρόσθετη Πράξη.

23. Την υπό στοιχεία 142588 ΕΞ 2023/29.9.2023 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού και του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών«Καθορισμός διαδικασίας διάθεσης των αναγκαίων κεφαλαίων στους φορείς της παρ. 1 περ. δ) του άρθρου 197 του ν. 4820/2021 (Α’ 130) και έγκριση του Καθεστώτος Ενίσχυσης “Συνιστώσα κράτους μέλους του προγράμματος InvestEU στην Ελλάδα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης”» (Β’ 7082).

24. Την υπό στοιχεία 119126 ΕΞ 2021/28.09.2021 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών «Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των Δράσεων και των Έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Β’ 4498).

25. Την υπό στοιχεία 120535 ΕΞ 2021/30.09.2021 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών «Κριτήρια αξιολόγησης της επιλεξιμότητας των επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται με δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (Β’ 4521), όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία 159335 ΕΞ 2021/13.12.2021 (Β’ 5885) απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών.

26. Την υπό στοιχεία ΓΝ 100/2025 Γνωμοδότηση και τα συμπληρωματικά τα από 23/01/2026 και 29/04/2026 μηνύματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων του Υπουργείου Οικονομικών.

27. Την από 09.04.2026 Εισήγηση της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης.

28. Την υπό στοιχεία 2/27034/ΔΠΓΚ/06.04.2026 εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

29. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης προκαλείται δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και ειδικότερα του Ε.Φ. 1024-7110000000 «Γενικές Κρατικές Δαπάνες», η οποία έχει ήδη προβλεφθεί στις πιστώσεις του ΑΛΕ 2320189001 «Λοιπές αποδόσεις-συνεισφορές-συμμετοχές στην Ε.Ε.», από τον οποίο θα διενεργηθούν οι σχετικές πληρωμές, ενώ η κατ’ έτος ανάλυση της δαπάνης παρουσιάζεται στο Παράρτημα 1 της Συμφωνίας Συνεισφοράς του προγράμματος InvestEU μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

30. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ,

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Σκοπός, διάρκεια προϋπολογισμός και χορήγηση καθεστώτος

1. Στόχος του καθεστώτος «Συνιστώσα κράτους μέλους του προγράμματος InvestEU στην Ελλάδα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης» είναι η διευκόλυνση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (εφεξής «ΜΜΕ»), των μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης, των μεγάλων επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης και των μεγάλων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση μέσω δανεισμού.

2. Το καθεστώς υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - NextGenerationEU και συγκεκριμένα στο πλαίσιο της Δράσης με Κωδικό 16980 και τίτλο «Δανειακή Διευκόλυνση». Φορέας υλοποίησης του Έργου και χορηγούσα τις ενισχύσεις αρχή είναι το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Διαχειριστής του καθεστώτος είναι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης.

Οι ενισχύσεις χορηγούνται υπό τη μορφή δανείων, εν μέρει εγγυημένων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, που παρέχουν ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί οι οποίοι επιλέγονται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης μέσω ανοικτής, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις διαδικασίας, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, εκ των προτέρων γνωστών σε όλους, που τεκμηριώνουν την εμπειρία, την ικανότητα, τη συμβολή στην υλοποίηση του χρηματοδοτικού προϊόντος, την προστιθέμενη αξία και την τήρηση υγιών τραπεζικών πρακτικών.

3. Ο μηχανισμός εγγύησης του καθεστώτος συνίσταται σε καλυμμένη (Capped) εγγύηση Χαρτοφυλακίου Πράσινης Μετάβασης και Ψηφιακού Μετασχηματισμού. Καλύπτει ένα ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, ήτοι της παραγωγής ενέργειας και των ενεργειακών υποδομών, των μεταφορών και υποδομών μεταφορών, λοιπών υποδομών, των περιβαλλοντικών και κλιματικών επενδύσεων, καθώς και της έρευνας, της ανάπτυξης, της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης, τηρουμένων των ειδικότερων προϋποθέσεων που τίθενται στο Γενικό Μέρος και το κατά περίπτωση εφαρμοστέο άρθρο του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα ενίσχυσης για μη εισηγμένες ΜΜΕ που δεν ασκούν ακόμη δραστηριότητα ή που ξεκινούν νέα οικονομική δραστηριότητα, καθώς και για μικρές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης που χαρακτηρίζονται ως καινοτόμες, τηρουμένων των ειδικότερων προϋποθέσεων που τίθενται στο Γενικό Μέρος και το κατά περίπτωση εφαρμοστέο άρθρο του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014.

4. Οι Επιχειρησιακές Συμφωνίες που συνάπτει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης με τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς συνάπτονται έως την 8η Μαΐου 2026. Μετά την πλήρωση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων έναρξης ισχύος, εκκινεί περίοδος ένταξης η οποία εκτείνεται έως το τέλος του 2029, εντός της οποίας δύνανται να υποβάλλονται αιτήματα κάλυψης και να εντάσσονται δάνεια. Κάθε δάνειο θα έχει ελάχιστη διάρκεια ενός (1) έτους, χωρίς περιορισμό ως προς τη μέγιστη διάρκεια αυτού. Σε περίπτωση που η διάρκεια δανείου υπερβαίνει τα δέκα (10) έτη, η κάλυψη παρέχεται μόνο για το χρονικό διάστημα από την ημερομηνία σύναψης της σχετικής σύμβασης έως την Ημερομηνία Καλυπτόμενης Λήξης, και πάντως για μέγιστη περίοδο δέκα (10) ετών. Τα δάνεια δύνανται να περιλαμβάνουν περίοδο χάριτος σύμφωνα με τις συνήθεις πολιτικές και διαδικασίες του εκάστοτε ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού οργανισμού.

5. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε ενενήντα οκτώ εκατομμύρια πεντακόσιες χιλιάδες ευρώ (98.500.000 €) και αφορά αποκλειστικά τη συνιστώσα κράτους μέλους που χορηγείται ως κρατική ενίσχυση.

Άρθρο 2

Ορισμοί

1. Ως Επιχειρησιακές Συμφωνίες νοούνται οι συμβάσεις που συνάπτει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) με τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (ΕΧΟ) με τις οποίες τίθενται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την υλοποίηση των εγγυήσεων χαρτοφυλακίου.

2. Ως δάνειο ή δανειοδότηση, νοούνται οι συναλλαγές εκείνες που αφορούν δάνεια, ομόλογα, χρηματοδοτικές μισθώσεις, δάνεια μειωμένης εξασφάλισης, factoring/πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (σ.σ. χρηματοδότηση μέσω της εκχώρησης απαιτήσεων από ανεξόφλητα - επί πιστώσει - τιμολόγια), εκτός των επενδύσεων ιδίων κεφαλαίων ή και οιονεί ιδίων κεφαλαίων.

3. Ως Εγγύηση χαρτοφυλακίου νοείται η εκάστοτε Επιχειρησιακή Συμφωνία στο πλαίσιο του Ταμείου InvestEU που θα συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και επιλεγμένων ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών σε σχέση με χαρτοφυλάκια επιλέξιμων συναλλαγών χρηματοδότησης δανείων προς επιλέξιμους τελικούς δικαιούχους.

4. Για τους σκοπούς της παρούσας, εκτός από τους ορισμούς που περιλαμβάνονται σε αυτήν, ισχύουν και οι ορισμοί του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014, και του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/523.

Άρθρο 3

Γενικοί κανόνες χορήγησης των ενισχύσεων - Δικαιούχοι των ενισχύσεων

1. Για τον μηχανισμό εγγύησης της παρ. 3 του άρθρου 1, εκδίδεται εγγύηση/εξασφάλιση χαρτοφυλακίου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, για την παροχή προστασίας κινδύνου στους επιλεγμένους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς οι οποίοι με τη σειρά τους χορηγούν χρηματοδοτήσεις μέσω δανείων. Η εγγύηση/εξασφάλιση καλύπτει μέρος του πιστωτικού κινδύνου αναφορικά με τις νέες συναλλαγές χρηματοδότησης δανείων του ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού οργανισμού που περιλαμβάνονται σε ένα ή περισσότερα από τα χαρτοφυλάκια της παρ. 3 του άρθρου 1.

2. Οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί δεν λαμβάνουν κρατική ενίσχυση μέσω της εφαρμογής του παρόντος καθεστώτος.

3. Η εγγύηση χαρτοφυλακίου δεν χορηγείται για αναχρηματοδότηση ούτε για υφιστάμενα χαρτοφυλάκια των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

4. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας των προς ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων και οι λοιπές προϋποθέσεις χορήγησης των ενισχύσεων καθορίζονται στα αναφερόμενα στο προοίμιο έγγραφα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης αναφορικά με την υλοποίηση των χρηματοπιστωτικών εργαλείων και σε κάθε περίπτωση συμμορφώνονται με τις προϋποθέσεις του Γενικού Μέρους και του κατά περίπτωση εφαρμοστέου άρθρου του ΓΑΚ.

5. Δικαιούχοι των ενισχύσεων του παρόντος καθεστώτος είναι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες ή έχουν υποκατάστημα στην ελληνική επικράτεια το αργότερο κατά τη χρονική στιγμή της εκταμίευσης της ενίσχυσης από τον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό προς τον τελικό δικαιούχο.

6. Οι ενισχύσεις χορηγούνται κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 4 ή 6 έως 10 του άρθρου 56ε ή σύμφωνα με το άρθρο 56στ, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις τους και οι Γενικοί Όροι του Κεφαλαίου Ι και του άρθρου 56δ του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014. Η χρηματοδοτική συμφωνία/η σύμβαση δανείου που συνάπτεται μεταξύ του επιλεγμένου ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού οργανισμού και του επιλέξιμου τελικού δικαιούχου θα πρέπει να αναφέρει το συγκεκριμένο άρθρο του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014, βάσει του οποίου χορηγείται η εκάστοτε ενίσχυση, τηρουμένων των όρων της σώρευσης που αναφέρονται στο άρθρο 6 της παρούσας.

Άρθρο 4

Ειδικοί κανόνες χορήγησης των ενισχύσεων ανά κατηγορία

1. Οι ενισχύσεις χορηγούνται υπό τον όρο ότι συμμορφώνονται με όλες τις ισχύουσες προϋποθέσεις που καθορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/523 και με τις επενδυτικές κατευθυντήριες γραμμές για το ταμείο InvestEU που καθορίζονται στο παράρτημα του κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1078 της Επιτροπής, καθώς και τη συμφωνία εγγύησης που έχει υπογραφεί με τον εταίρο υλοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό, οι ενισχύσεις μπορούν να χορηγούνται σύμφωνα με μία από τις δύο εναλλακτικές διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014, ήτοι είτε υπό τους όρους του άρθρου 56ε είτε υπό τους όρους του άρθρου 56στ, ανάλογα με το χρηματοδοτικό προϊόν και τις αντίστοιχες προϋποθέσεις εφαρμογής.

2. Η μέγιστη ενίσχυση υπό μορφή χρηματοδότησης που στηρίζεται από το Ταμείο InvestEU και χορηγείται υπό τους όρους των παρ. 1 και 4 και 6 έως 9 του άρθρου 56ε του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014 στις ΜΜΕ ή κατά περίπτωση:

α) στην παρ. 10 για τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης,

β) στις μεγάλες επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης και

γ) στις μεγάλες επιχειρήσεις, ανέρχεται έως του ονομαστικού ποσού της συνολικής χρηματοδότησης που δύναται να λάβει κάθε τελικός δικαιούχος.

3. Οι ΜΜΕ ή, κατά περίπτωση, οι μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης δύναται να λαμβάνουν επιπλέον των κατηγοριών ενισχύσεων που προβλέπονται στις παρ. 1 και 4, και 6 έως 9 του ιδίου άρθρου, ενίσχυση υπό μορφή χρηματοδότησης που στηρίζεται από το Ταμείο InvestEU, υπό τους όρους των περ. α), β) και γ) της παρ. 10 του άρθρου 56ε του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014. Σύμφωνα με το σημείο 1(β) του άρθρου 56ε, τα δάνεια προς τους τελικούς δικαιούχους φέρουν επιτόκιο που αντιστοιχεί τουλάχιστον στο βασικό επιτόκιο αναφοράς που ισχύει κατά τη χρονική στιγμή της χορήγησής τους.

4. Οι προϋποθέσεις που διέπουν τις ενισχύσεις στο πλαίσιο ενδιάμεσων χρηματοδοτικών προϊόντων εμπορικού χαρακτήρα, τα οποία υποστηρίζονται από το Ταμείο InvestEU, καθορίζονται στο άρθρο 56 στ. του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014, βάσει του οποίου ισχύουν τα ακόλουθα:

α) Η χρηματοδότηση προς τους τελικούς δικαιούχους παρέχεται από ενδιάμεσους εμπορικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, οι οποίοι επιλέγονται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης κατά τρόπο ανοικτό, διαφανή και χωρίς διακρίσεις βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.

β) Ο ενδιάμεσος εμπορικός χρηματοπιστωτικός οργανισμός που παρέχει χρηματοδότηση στον τελικό δικαιούχο διατηρεί ελάχιστη έκθεση σε κίνδυνο που αντιστοιχεί στο είκοσι τοις εκατό (20 %) κάθε χρηματοδοτικής συναλλαγής.

γ) Το ονομαστικό ποσό της συνολικής χρηματοδότησης που παρέχεται σε κάθε τελικό δικαιούχο μέσω του ενδιάμεσου εμπορικού χρηματοπιστωτικού οργανισμού δεν υπερβαίνει το ποσό των οκτώ εκατομμυρίων διακοσίων πενήντα χιλιάδων ευρώ (8.250.000€).

5. Κάθε τελικός δικαιούχος που λαμβάνει ενίσχυση στη βάση του παρόντος δεν πρέπει να είναι προβληματική επιχείρηση, κατά την έννοια της παρ. 18 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014, εξαιρουμένων των υπαγομένων στο άρθρο 56στ επιχειρήσεων που εμπίπτουν στον ορισμό των ΜΜΕ.

6. Τα μέγιστα όρια που καθορίζονται στις αναφερόμενες στα άρθρα 56ε και 56στ του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014 ισχύουν για τη συνολική εκκρεμή χρηματοδότηση, στον βαθμό που η εν λόγω χρηματοδότηση, η οποία παρέχεται από οποιοδήποτε χρηματοδοτικό προϊόν που στηρίζεται από το Ταμείο InvestEU, περιλαμβάνει ενίσχυση. Τα μέγιστα όρια εφαρμόζονται:

α) ανά έργο, στην περίπτωση ενισχύσεων με προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες που καλύπτονται από το άρθρο 56ε παρ. 4, 6, 7, 8 και 9, και

β) ανά τελικό δικαιούχο στην περίπτωση ενισχύσεων χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες που καλύπτονται από το άρθρο 56ε παρ. 10 και το άρθρο 56στ.

Άρθρο 5

Υποχρεώσεις εμπλεκόμενων φορέων

1. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης μεριμνά προκειμένου να περιληφθούν στις σχετικές Επιχειρησιακές Συμφωνίες που συνάπτει με τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς τα ακόλουθα:

α) υποχρέωση των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών να συμμορφώνονται με την παρούσα,

β) υποχρέωση των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών να απαιτούν από τους τελικούς δικαιούχους που αιτούνται κρατική ενίσχυση στο πλαίσιο της παρούσας, να συμμορφώνονται με την παρούσα, σε κάθε περίπτωση συμπεριλαμβάνοντας τη σχετική υποχρέωση στις συμβάσεις τους με τους τελικούς δικαιούχους.

2. Οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί υποχρεούνται:

α) Να παρέχουν δάνεια σε επιλέξιμες επενδύσεις επιλέξιμων τελικών δικαιούχων, σύμφωνα με την πιστοδοτική πολιτική τους και με βάση τα κριτήρια επιλεξιμότητας που ορίζονται στα σχετικά έγγραφα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης αναφορικά με την υλοποίηση των χρηματοπιστωτικών εργαλείων που προβλέπονται στην παρούσα.

β) Να επαληθεύουν τη συμμόρφωση με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων περί σώρευσης, στο επίπεδο κάθε επιχείρησης, βάσει των υπεύθυνων δηλώσεων του ν. 1599/1986 που υποβάλλονται από κάθε τελικό δικαιούχο καθώς και βάσει άλλων διαθέσιμων αποδεικτικών στοιχείων.

γ) Να ενημερώνουν τους τελικούς δικαιούχους για το ποσό της κρατικής ενίσχυσης που λαμβάνεται, συμπεριλαμβανομένης της αναφοράς στο αντίστοιχο άρθρο του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014 βάσει του οποίου χορηγείται η ενίσχυση.

δ) Να παρέχουν αναφορές στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις σχετικές Επιχειρησιακές Συμφωνίες.

ε) Να συλλέγουν και να εξασφαλίζουν πρόσβαση των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών για τους σκοπούς λογιστικού και άλλου ελέγχου στα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου του ονοματεπωνύμου και της ημερομηνίας γέννησης, του πραγματικού δικαιούχου του τελικού δικαιούχου, κατά την έννοια του άρθρου 3 παρ. 17 του ν. 4557/2018, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περ. δ) της παρ. 2 του άρθρου 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Ειδικότερα, να επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και, στον βαθμό που αυτή είναι αρμόδια, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, να ασκήσουν τα δικαιώματά τους της παρ. 1 του άρθρου 129 του Κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 καθώς και στις αρμόδιες εθνικές αρχές (όπως η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης, η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου κ.α.) να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους και να μεταφέρουν αυτές τις υποχρεώσεις σε όλους τους τελικούς δικαιούχους βάσει του παρόντος.

στ) Να τηρούν αρχεία σχετικά με τις χορηγούμενες ενισχύσεις για περίοδο τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία κατά την οποία χορηγήθηκε η τελευταία μεμονωμένη ενίσχυση βάσει του παρόντος καθεστώτος. Τα αρχεία περιέχουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις και τους όρους του παρόντος καθεστώτος. Οι υποχρεώσεις αυτές εξειδικεύονται στις συμβάσεις που συνάπτονται με τους τελικούς δικαιούχους.

ζ) Να διασφαλίζουν την πλήρη μετακύλιση του οφέλους στους τελικούς δικαιούχους ιδίως όταν γίνεται χρήση του άρθρου 56ε του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014.

η) Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, καθ’ ο μέρος την αφορά, να περιλάβουν στην Πρόσκληση προς τους τελικούς δικαιούχους το σύνολο των όρων και προϋποθέσεων του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014, χρησιμοποιώντας τη συνημμένη στο Παράρτημα της παρούσας λίστα ελέγχου ως υποστηρικτικό εργαλείο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης.

3. Οι τελικοί δικαιούχοι υποχρεούνται να διατηρούν για περίοδο τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης όλα τα αρχεία που σχετίζονται με την ενίσχυση που λαμβάνεται βάσει του παρόντος προκειμένου να συμμορφώνονται με τους όρους του.

Άρθρο 6

Κανόνες περί σώρευσης ενισχύσεων - ανάκτησης

1. Οι ενισχύσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο του παρόντος καθεστώτος σωρεύονται σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014.

2. Δυνάμει της παρ. 3 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014, οι ενισχύσεις με προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να σωρευθούν με οποιεσδήποτε άλλες κρατικές ενισχύσεις εφόσον: i) τα εν λόγω μέτρα αφορούν διαφορετικές προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες, και ii) αφορά τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, οι οποίες επικαλύπτονται πλήρως ή εν μέρει, μόνον αν η σώρευση αυτή δεν οδηγεί σε υπέρβαση της υψηλότερης έντασης ή του υψηλότερου ποσού ενίσχυσης που εφαρμόζονται στην ενίσχυση αυτή δυνάμει του εν λόγω Κανονισμού.

Η χρηματοδότηση που παρέχεται στους τελικούς δικαιούχους με τη στήριξη του Ταμείου InvestEU που καλύπτεται από το τμήμα 16 του κεφαλαίου III του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014 και το κόστος που καλύπτεται από αυτή τη χρηματοδότηση δεν λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της συμμόρφωσης με τις διατάξεις περί σώρευσης που θεσπίζονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου. Αντ’ αυτού, το ποσό που λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό της συμμόρφωσης με τις διατάξεις περί σώρευσης στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου υπολογίζεται ως εξής. Πρώτον, το ονομαστικό ποσό της χρηματοδότησης που στηρίζεται από το Ταμείο InvestEU αφαιρείται από τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες του έργου και, κατά τον τρόπο αυτόν, προκύπτει το σύνολο των υπόλοιπων επιλέξιμων δαπανών, δεύτερον, η μέγιστη ενίσχυση υπολογίζεται με την εφαρμογή της σχετικής υψηλότερης έντασης ενίσχυσης ή του ανώτατου ποσού ενίσχυσης μόνο στο σύνολο των υπόλοιπων επιλέξιμων δαπανών. Στις περιπτώσεις άρθρων για τα οποία το όριο κοινοποίησης εκφράζεται ως μέγιστο ποσό ενίσχυσης, το ονομαστικό ποσό της χρηματοδότησης που παρέχεται στους τελικούς δικαιούχους με τη στήριξη από το Ταμείο InvestEU επίσης δεν λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του κατά πόσον τηρούνται τα όρια κοινοποίησης του άρθρου 4. Εναλλακτικά, για τα δάνεια πλήρους εξασφάλισης ή τις εγγυήσεις για τα δάνεια πλήρους εξασφάλισης που στηρίζονται από το Ταμείο InvestEU δυνάμει του τμήματος 16 του κεφαλαίου ΙΙΙ του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014, το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης της ενίσχυσης που αφορά τα εν λόγω δάνεια ή εγγυήσεις που παρέχονται στους τελικούς δικαιούχους μπορεί να υπολογιστεί σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 στοιχεία β) ή γ) του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014, κατά περίπτωση. Αυτό το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης της ενίσχυσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διασφαλιστεί, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου, ότι η σώρευση με οποιαδήποτε άλλη ενίσχυση για τις ίδιες προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες δεν οδηγεί σε υπέρβαση της υψηλότερης έντασης ενίσχυσης ή του ανώτατου ποσού ενίσχυσης που εφαρμόζεται στην ενίσχυση βάσει του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014 ή του σχετικού ορίου κοινοποίησης βάσει του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014.

3. Δυνάμει της παρ. 4 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014, οι ενισχύσεις χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες που απαλλάσσονται βάσει των άρθρων 19β, 20α, 21, 21α, 22 ή 23, του άρθρου 56ε παρ. 10 και του άρθρου 56στ μπορούν να σωρεύονται με οποιαδήποτε άλλη κρατική ενίσχυση με προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες. Οι ενισχύσεις χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να σωρεύονται με οποιεσδήποτε άλλες κρατικές ενισχύσεις χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες, μέχρι το υψηλότερο σχετικό όριο συνολικής χρηματοδότησης που καθορίζεται με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα κάθε περίπτωσης από τον Κανονισμό (EE) αριθ. 651/2014 ή άλλο κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία ή απόφαση που έχει εκδώσει η Επιτροπή. Οι ενισχύσεις χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες που απαλλάσσονται βάσει του Κανονισμού (EE) αριθ. 651/2014 μπορούν να σωρεύονται με άλλες ενισχύσεις χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες οι οποίες χορηγούνται για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους σύμφωνα με το άρθρο 107 παρ. 3 στοιχείο β) της Συνθήκης και οι οποίες εγκρίνονται με απόφαση που εκδίδει η Επιτροπή. Οι ενισχύσεις χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες που απαλλάσσονται βάσει του άρθρου 56ε παρ. 10 και του άρθρου 56στ μπορούν να σωρεύονται με άλλες ενισχύσεις χωρίς προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες που απαλλάσσονται βάσει των εν λόγω άρθρων.

4. Για τη διασφάλιση της τήρησης των κανόνων σώρευσης, ο τελικός δικαιούχος υποχρεούται να υποβάλει Υπεύθυνη Δήλωση περί σώρευσης ενισχύσεων, με την οποία δηλώνει κάθε κρατική ενίσχυση που έχει λάβει έως την ημερομηνία υποβολής της δήλωσης. Ο τελικός δικαιούχος επικαιροποιεί τη δήλωση σε περίπτωση που εμφιλοχωρήσουν αλλαγές μεταξύ της υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση ενίσχυσης και της υπογραφής της συμφωνίας χρηματοδότησης/δανειακής σύμβασης με τον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό.

5. Η ανάκτηση παράνομης και ασυμβίβαστης κρατικής ενίσχυσης πραγματοποιείται από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Οικονομικών σύμφωνα με τα άρθρα 30 και 31 του ν. 5000/2022. Το ανακτητέο ποσό της χορηγηθείσας ενίσχυσης βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τον ν. 4978/2022 (Α’ 190) και σε κάθε περίπτωση έντοκα από τη στιγμή που τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου. Οι τυχόν οφειλόμενοι τόκοι καταβάλλονται από την ημερομηνία κατά την οποία η παράνομη ενίσχυση τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την ημερομηνία ανάκτησής της. Ο τόκος υπολογίζεται με βάση το επιτόκιο ανάκτησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Επιτροπής για την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (2008/C 14/02).

Άρθρο 7

Καταργούμενες διατάξεις

Από την έναρξη ισχύος της παρούσας καταργείται η υπό στοιχεία 142588 ΕΞ 2023/29.9.2023 κοινή απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού και του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Καθορισμός διαδικασίας διάθεσης των αναγκαίων κεφαλαίων στους φορείς της παρ. 1 περ. δ) του άρθρου 197 του ν. 4820/2021 (Α’ 130) και έγκριση του Καθεστώτος Ενίσχυσης “Συνιστώσα κράτους μέλους του προγράμματος InvestEU στην Ελλάδα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης”» (Β’ 7082).

Άρθρο 8

Έναρξη ισχύος

Η ισχύς της παρούσας άρχεται από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 4 Μαΐου 2026

Ο Αναπληρωτής Υπουργός
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ

Ο Υφυπουργός
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ