Θέμα: «Παροχή οδηγιών σχετικά με: (α) τη γνωστοποίηση άφιξης στην έξοδο (ΙΕ507), (β) τη γνωστοποίηση εξόδου (ΙΕ590), (γ) τις τηρούμενες διατυπώσεις εξαγωγής και εξόδου με τη χρήση Ενιαίας Σύμβασης Μεταφοράς, (δ) την τελωνειακή αντιπροσώπευση με τη χρήση απλουστευμένων διαδικασιών, και (ε) τη διεκπεραίωση των διατυπώσεων εξαγωγής εκτός ωραρίου λειτουργίας των τελωνείων, στο πλαίσιο εφαρμογής του Αυτοματοποιημένου Συστήματος Εξαγωγών (Automated Export System – AES).»

Σχετ.:

1) H αριθμ. Ε2100/28.11.2025 (ΑΔΑ: Ψ4ΖΔ46ΜΠ3Ζ-ΤΩ8) εγκύκλιος του Διοικητή της ΑΑΔΕ «Παροχή οδηγιών για την εφαρμογή του Αυτοματοποιημένου Συστήματος Εξαγωγών (Automated Export System – AES) σύμφωνα με τις απαιτήσεις δεδομένων του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα».

2) Η αριθμ. Α.1208/01.09.2021 απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ «Υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή και διαχείριση των αιτήσεων για την παροχή τελωνειακών εργασιών εκτός ωραρίου λειτουργίας των τελωνείων ή /και εκτός τελωνειακού καταστήματος» (Β'4026) (ΑΔΑ: 61ΓΑ46ΜΠ3Ζ-4Φ7).

3) Η αριθμ. Ε.2172/01.09.2021 (ΑΔΑ: ΩΞ5346ΜΠ3Ζ-ΔΟ7) εγκύκλιος του Διοικητή της ΑΑΔΕ «Κοινοποίηση της αριθμ. Α.1208/01.09.2021 (ΦΕΚ Β'4026/01.09.2021, ΑΔΑ: 61ΓΑ46ΜΠ3Ζ-4Φ7) Απόφασης Διοικητή ΑΑΔΕ “Υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή και διαχείριση των αιτήσεων για την παροχή τελωνειακών εργασιών εκτός ωραρίου λειτουργίας των τελωνείων ή/και εκτός τελωνειακού καταστήματος”».

Σε συνέχεια της ανωτέρω (1) σχετικής εγκυκλίου και κατόπιν ερωτημάτων που έχουν διατυπωθεί από τελωνεία και οικονομικούς φορείς, διευκρινίζονται τα ακόλουθα αναφορικά με την τήρηση των διατυπώσεων εξαγωγής και εξόδου στο πλαίσιο εφαρμογής του AES:

1. Γνωστοποίηση άφιξης στην έξοδο (ΙΕ507)

Στις περιπτώσεις που τα εμπορεύματα προορίζονται να εγκαταλείψουν το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης οδικώς μέσω χερσαίου τελωνείου εξόδου της χώρας μας, και στο πλαίσιο της προσκόμισης των εμπορευμάτων κατά την έξοδο σύμφωνα με το άρθρο 331 παρ. 1 του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447, υποβάλλεται υποχρεωτικά το μήνυμα ΙΕ507 από τον συναλλασσόμενο στην έξοδο.

Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 267 παρ. 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 952/2013, ο συναλλασσόμενος στην έξοδο που προσκομίζει τα εμπορεύματα στο τελωνείο εξόδου μέσω της υποβολής του ΙΕ507 μπορεί να είναι ένα από τα ακόλουθα πρόσωπα:

α) το πρόσωπο που μεταφέρει τα εμπορεύματα εκτός του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης,

β) το πρόσωπο εξ ονόματος ή για λογαριασμό του οποίου ενεργεί το πρόσωπο που μεταφέρει τα εμπορεύματα εκτός του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης,

γ) το πρόσωπο που αναλαμβάνει την ευθύνη της μεταφοράς των εμπορευμάτων, πριν από την έξοδό τους από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης.

Τονίζεται ότι το μήνυμα ΙΕ507 δεν πρέπει να υποβάλλεται νωρίτερα από την άφιξη των εμπορευμάτων στην έξοδο, καθώς αποσκοπεί στην ενημέρωση του τελωνείου εξόδου για την πραγματική άφιξη των εμπορευμάτων και τη διαθεσιμότητά τους για ενδεχόμενο τελωνειακό έλεγχο.

Η υποχρέωση υποβολής του μηνύματος ΙΕ507 από τον συναλλασσόμενο στην έξοδο στις περιπτώσεις όπου το τελωνείο εξαγωγής είναι το ίδιο με το τελωνείο εξόδου τίθεται σε εφαρμογή στο παραγωγικό περιβάλλον του νέου συστήματος εξαγωγών από 24/3/2026.

2. Γνωστοποίηση εξόδου (ΙΕ590)

Στις περιπτώσεις που τα εμπορεύματα προορίζονται να εγκαταλείψουν το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης οδικώς μέσω χερσαίου τελωνείου εξόδου της χώρας μας, και στο πλαίσιο γνωστοποίησης της εξόδου των εμπορευμάτων σύμφωνα με το άρθρο 332 παρ. 5 του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447, υποβάλλεται υποχρεωτικά το μήνυμα ΙΕ590 από τον μεταφορέα.

Επισημαίνεται ότι η έννοια του μεταφορέα στο πλαίσιο της εξόδου προσδιορίζεται ρητά στο άρθρο 5 στοιχείο 40) περ.​ β) του Κανονισμού (ΕΕ) 952/2013.

Η υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή των μηνυμάτων ΙΕ507 και ΙΕ590 από τον συναλλασσόμενο/μεταφορέα και για τις περιπτώσεις οδικής εξόδου των εμπορευμάτων από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης εντάσσεται στο πλαίσιο της πλήρους ψηφιοποίησης των διατυπώσεων εξόδου, σύμφωνα και με το άρθρο 6 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 που προβλέπει ότι κάθε είδους ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ οικονομικών φορέων και τελωνειακών αρχών πραγματοποιείται με τη χρησιμοποίηση ηλεκτρονικών τεχνικών επεξεργασίας δεδομένων.

3. Διατυπώσεις εξαγωγής και εξόδου με τη χρήση Ενιαίας Σύμβασης Μεταφοράς (ΕΣΜ)

3.1 Υποχρέωση υποβολής του μηνύματος ΙΕ590 στο πλαίσιο ΕΣΜ

Με γνώμονα την πλήρη ψηφιοποίηση των διατυπώσεων εξόδου όταν γίνεται χρήση ΕΣΜ, το μήνυμα ΙΕ590 υποβάλλεται υποχρεωτικά από τον μεταφορέα για τη γνωστοποίηση της παραλαβής των εμπορευμάτων βάσει της ΕΣΜ, στο πλαίσιο εφαρμογής του AES.

Διευκρινίζεται ότι η υποχρεωτική υποβολή του ΙΕ590 στις περιπτώσεις χρήσης ΕΣΜ, αποσκοπεί στην ενημέρωση του τελωνείου εξόδου σχετικά με την παραλαβή των εμπορευμάτων βάσει ΕΣΜ για τη μετέπειτα διακίνησή τους προς το πραγματικό σημείο εξόδου, σύμφωνα με τη ροή των διατυπώσεων που περιγράφεται στην επόμενη ενότητα, και ως εκ τούτου δεν έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 332 παρ. 5 δεύτερο εδάφιο του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447, το οποίο προβλέπει την απαλλαγή του μεταφορέα από την υποχρέωση να γνωστοποιεί στο τελωνείο εξόδου τη (φυσική) έξοδο των εμπορευμάτων από το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης.

3.2 Ροή διατυπώσεων εξαγωγής και εξόδου στο πλαίσιο ΕΣΜ

Αναφορικά με τις συνήθεις ή απλουστευμένες διασαφήσεις που υποβάλλονται στο AES με χρήση ΕΣΜ, η ροή των διατυπώσεων εξαγωγής και εξόδου περιλαμβάνει τα ακόλουθα βήματα:

Ι. Διατυπώσεις εξαγωγής

1. Ο διασαφιστής/αντιπρόσωπος υποβάλλει τη διασάφηση στο αρμόδιο τελωνείο εξαγωγής μέσω του μηνύματος ΙΕ515.

Αν το τελωνείο εξαγωγής είναι το ίδιο με το τελωνείο εξόδου που προσδιορίζεται βάσει της ΕΣΜ (δηλαδή με το τελωνείο που είναι αρμόδιο για τον τόπο παραλαβής των εμπορευμάτων στο πλαίσιο ΕΣΜ), ή αν τα τελωνεία εξαγωγής και εξόδου είναι διαφορετικά και η ΕΣΜ είναι διαθέσιμη κατά την υποβολή της διασάφησης, ο διασαφιστής/αντιπρόσωπος συμπληρώνει τον κωδικό 30500 στην κατηγορία δεδομένων «Πρόσθετες Πληροφορίες» (12 02 000 000) και τον κωδικό Ν760 με τον αριθμό της ΕΣΜ στην κατηγορία δεδομένων «Έγγραφο μεταφοράς» (12 05 000 000).

2. Μετά τη διενέργεια τυχόν απαιτούμενου ελέγχου, το τελωνείο εξαγωγής παραδίδει τα εμπορεύματα προς εξαγωγή στον διασαφιστή/αντιπρόσωπο μέσω των μηνυμάτων ΙΕ529/ΙΕ501.

ΙΙ. Διατυπώσεις εξόδου

3. Ο συναλλασσόμενος στην έξοδο προσκομίζει τα εμπορεύματα στο τελωνείο εξόδου με την υποχρεωτική υποβολή του ηλεκτρονικού μηνύματος ΙΕ507 (τόσο στις περιπτώσεις όπου το τελωνείο εξαγωγής είναι το ίδιο με το τελωνείο εξόδου όσο και στις περιπτώσεις όπου τα τελωνεία εξαγωγής και εξόδου είναι διαφορετικά).

Αν τα τελωνεία εξαγωγής και εξόδου είναι διαφορετικά και η ΕΣΜ δεν ήταν διαθέσιμη κατά την υποβολή της διασάφησης, τότε:

• ο συναλλασσόμενος στην έξοδο κατά την υποβολή του ΙΕ507 αναφέρει, σύμφωνα με το άρθρο 331 παρ. 1 στοιχείο β) του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447, ότι υπάρχουν αποκλίσεις σε σχέση με τα δηλωθέντα στοιχεία βάσει των οποίων παραδόθηκαν προς εξαγωγή τα εμπορεύματα και συμπληρώνει τον κωδικό Ν760 με τον αριθμό της ΕΣΜ στην ομάδα δεδομένων «Έγγραφο μεταφοράς» του εν λόγω μηνύματος,
• εφαρμόζεται διαδικασία εκτροπής (ανταλλαγή μηνυμάτων ΙΕ502/ΙΕ503), προκειμένου το τελωνείο εξαγωγής να καταστήσει διαθέσιμα τα στοιχεία της διασάφησης στο πραγματικό τελωνείο εξόδου.

4. Μετά τη διενέργεια τυχόν απαιτούμενου ελέγχου, το τελωνείο εξόδου παραδίδει τα εμπορεύματα για έξοδο στον συναλλασσόμενο στην έξοδο μέσω του μηνύματος ΙΕ525.

5. Ο μεταφορέας γνωστοποιεί στο τελωνείο εξόδου την παραλαβή των εμπορευμάτων βάσει ΕΣΜ με την υποχρεωτική υποβολή του μηνύματος ΙΕ590, συμπληρώνοντας ως ημερομηνία εξόδου την ημερομηνία παραλαβής των εμπορευμάτων στο πλαίσιο ΕΣΜ.

6. Η εξαγωγή ολοκληρώνεται με την αυτόματη αποστολή των μηνυμάτων ΙΕ518 και ΙΕ599.

Ο μεταφορέας διατηρεί στην κατοχή του το αρχείο με τα στοιχεία της διασάφησης που του έχει διαβιβαστεί από τον διασαφιστή/αντιπρόσωπο μετά την παράδοση των εμπορευμάτων προς εξαγωγή (σύμφωνα με το βήμα 4 του Κεφαλαίου 3 της ανωτέρω (1) σχετικής εγκυκλίου), προκειμένου να είναι σε θέση να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τα εν λόγω εμπορεύματα, κατόπιν αιτήματος του αρμόδιου τελωνείου του πραγματικού σημείου εξόδου, σύμφωνα με το άρθρο 333 παρ. 6 του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447.

4. Τελωνειακή αντιπροσώπευση στο πλαίσιο χρήσης απλουστευμένων διαδικασιών

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις περιπτώσεις υποβολής διασάφησης (επαν)εξαγωγής στο πλαίσιο εφαρμογής του AES με τη χρήση απλουστευμένης διαδικασίας κατόπιν σχετικής άδειας (όπως η άδεια για τακτική χρήση απλουστευμένης διασάφησης βάσει του άρθρου 166 παρ. 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 ή η άδεια για υποβολή διασάφησης με τη μορφή εγγραφής στις λογιστικές καταχωρίσεις του διασαφιστή βάσει του άρθρου 182 του ίδιου Κανονισμού) ο διασαφιστής πρέπει να είναι ο κάτοχος της άδειας για τη χρήση της απλούστευσης.

Ως εκ τούτου, κατά την υποβολή διασάφησης στο AES με τη χρήση απλουστεύσεων εφαρμόζονται τα εξής:

• Αν δεν μεσολαβεί τελωνειακός αντιπρόσωπος ή αν ο εξαγωγέας έχει ορίσει άμεσο τελωνειακό αντιπρόσωπο, ο κάτοχος της άδειας που αναγράφεται στη διασάφηση πρέπει να είναι ο ίδιος ο εξαγωγέας (ο οποίος έχει την ιδιότητα του διασαφιστή στη συγκεκριμένη περίπτωση).
• Αν ο εξαγωγέας έχει ορίσει έμμεσο τελωνειακό αντιπρόσωπο, ο κάτοχος της άδειας που αναγράφεται στη διασάφηση πρέπει να είναι ο εν λόγω έμμεσος αντιπρόσωπος (ο οποίος έχει την ιδιότητα του διασαφιστή στη συγκεκριμένη περίπτωση).

Στο Κεφάλαιο 7.5 της ανωτέρω (1) σχετικής εγκυκλίου παρέχονται αναλυτικές οδηγίες σχετικά με τη συμπλήρωση των κατηγοριών δεδομένων “Διασαφιστής” και “Αντιπρόσωπος” κατά την υποβολή διασάφησης στο AES σε καθεμία από τις προαναφερθείσες περιπτώσεις.

Κατόπιν των ανωτέρω, επισημαίνεται ότι στο AES δεν γίνεται αποδεκτή διασάφηση που υποβάλλεται με χρήση απλουστευμένης διαδικασίας από άμεσο αντιπρόσωπο που κατέχει ο ίδιος την αναγραφόμενη άδεια για τη συγκεκριμένη απλούστευση, καθώς ο άμεσος αντιπρόσωπος δεν είναι διασαφιστής.

Επομένως, όσον αφορά τη χρήση απλουστευμένων διαδικασιών κατόπιν άδειας στο AES, υπάρχουν δύο διαθέσιμες επιλογές:

(i) είτε να έχει χορηγηθεί η αναγραφόμενη επί της διασάφησης άδεια στον ίδιο τον εξαγωγέα, εφόσον κατά την υποβολή της διασάφησης γίνεται χρήση άμεσης αντιπροσώπευσης ή δεν μεσολαβεί τελωνειακός αντιπρόσωπος (οπότε ο εξαγωγέας είναι ο διασαφιστής),

(ii) είτε να έχει χορηγηθεί η αναγραφόμενη επί της διασάφησης άδεια σε έμμεσο τελωνειακό αντιπρόσωπο, που υποβάλλει τη διασάφηση στο όνομά του (ως διασαφιστής) και για λογαριασμό της αντιπροσωπευόμενης εξαγωγικής επιχείρησης.

Για την εφαρμογή της ανωτέρω (ii) επιλογής, οι κάτοχοι υφιστάμενων αδειών που κατά το παρελθόν υπέβαλλαν διασαφήσεις (επαν)εξαγωγής με χρήση απλουστευμένων διαδικασιών ως άμεσοι αντιπρόσωποι θα πρέπει για την απρόσκοπτη υποβολή των εν λόγω διασαφήσεων στο AES να προβούν στις εξής ενέργειες:

• να επανακαθορίσουν το είδος της αντιπροσώπευσης σε έμμεση αντιπροσώπευση, κατόπιν συνεννόησης με τους εξαγωγικούς οικονομικούς φορείς που αντιπροσωπεύουν και με την παροχή ανάλογης εξουσιοδότησης από αυτούς
• να μεριμνήσουν για την επικαιροποίηση των αδειών τους, σε συνεργασία με την Τελωνειακή Περιφέρεια ή το τελωνείο που είναι αρμόδια για την έκδοσή τους, προκειμένου οι εν λόγω άδειες να εναρμονιστούν με την επιλογή της έμμεσης αντιπροσώπευσης.

Για την εφαρμογή της ανωτέρω (i) επιλογής, οι ίδιοι οι εξαγωγείς θα πρέπει να αιτηθούν και να λάβουν δική τους άδεια για τη χρήση απλουστευμένων διαδικασιών από την αρμόδια τελωνειακή αρχή.

5. Διατυπώσεις εξαγωγής εκτός ωραρίου λειτουργίας των τελωνείων

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 5222/2025 (Α'134), η εκτέλεση τελωνειακών εργασιών και διατυπώσεων πέραν του ωραρίου λειτουργίας των τελωνειακών αρχών ή/και εκτός τελωνειακού καταστήματος δύναται να επιτρέπεται από τις τελωνειακές αρχές μετά από αίτηση και με δαπάνες του ενδιαφερομένου.

Επισημαίνεται ότι η διεκπεραίωση τελωνειακών εργασιών και διατυπώσεων στο πλαίσιο εφαρμογής του AES εκτός ωραρίου λειτουργίας των τελωνείων ή/και εκτός τελωνειακού καταστήματος, πραγματοποιείται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω (2) σχετική απόφαση σε συνδυασμό με τα αναφερόμενα στην ανωτέρω (3) σχετική εγκύκλιο.

Ειδικότερα, τονίζεται ότι στις περιπτώσεις κατά τις οποίες γίνεται χρήση διασάφησης με «Πρόσθετο είδος διασάφησης» (11 02 000 000) Α, Β ή C στο AES, η διεκπεραίωση των διατυπώσεων εξαγωγής (υποβολή και τυχόν επαλήθευση διασάφησης, παραλαβή εμπορευμάτων προς εξαγωγή) εκτός του ωραρίου λειτουργίας των τελωνείων προϋποθέτει την προηγούμενη ηλεκτρονική υποβολή αίτησης («e-Αίτησης») από τον συναλλασσόμενο μέσω του Υποσυστήματος Εισαγωγών του ICISnet και την αποδοχή της από το τελωνείο εξαγωγής.

Κατά την υποβολή της διασάφησης Α, Β ή C στο AES μετά την ηλεκτρονική υποβολή και αποδοχή της σχετικής αίτησης σύμφωνα με τα ανωτέρω, συμπληρώνεται υποχρεωτικά σε επίπεδο φορτίου εμπορευμάτων από τον διασαφιστή/αντιπρόσωπο στην κατηγορία δεδομένων 12 03 000 000 «Υποστηρικτικό έγγραφο» το «Είδος» με τον κωδικό 1993 (Αίτηση-Έγκριση ΔΕΤΕ) και ο «Αριθμός αναφοράς» με τον μοναδικό αριθμό καταχώρισης (MRN) της e-Αίτησης.

Εναλλακτικά, σύμφωνα με το άρθρο 171 του Κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 σε συνδυασμό με τα αναφερόμενα στο Κεφάλαιο 4.1 της ανωτέρω (1) σχετικής εγκυκλίου, επισημαίνεται ότι ο διασαφιστής/αντιπρόσωπος έχει τη δυνατότητα να υποβάλλει στο AES διασάφηση πριν από την προσκόμιση των εμπορευμάτων (πρόσθετο είδος διασάφησης D, E ή F):

• είτε εντός του ωραρίου λειτουργίας του τελωνείου εξαγωγής
• είτε εκτός του ωραρίου λειτουργίας του τελωνείου εξαγωγής χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης (e-Αίτησης) ή έντυπης αίτησης για την παροχή τελωνειακών εργασιών, καθώς στην περίπτωση αυτή η αποδοχή της διασάφησης, η τυχόν επαλήθευσή της και η παράδοση των εμπορευμάτων προς εξαγωγή πραγματοποιούνται μετά την προσκόμιση των εμπορευμάτων μέσω του μηνύματος ΙΕ511 (Γνωστοποίηση προσκόμισης).

Διευκρινίζεται ότι στις εν λόγω περιπτώσεις χρήσης προϋποβληθείσας διασάφησης (D, E ή F), η προσκόμιση των εμπορευμάτων μέσω του μηνύματος ΙΕ511 –προκειμένου να συνεχιστούν και να ολοκληρωθούν οι διατυπώσεις εξαγωγής– μπορεί να πραγματοποιείται:

• είτε εντός του ωραρίου λειτουργίας του τελωνείου εξαγωγής
• είτε εκτός του ωραρίου λειτουργίας του τελωνείου εξαγωγής υπό την προϋπόθεση ότι έχει υποβληθεί και έχει γίνει αποδεκτή e-Αίτηση, της οποίας ο μοναδικός αριθμός καταχώρισης (MRN) συμπληρώνεται από τον διασαφιστή/αντιπρόσωπο με τον κωδικό 1993 στην κατηγορία δεδομένων «Υποστηρικτικά έγγραφα» της προϋποβληθείσας διασάφησης με την αποστολή διορθωτικού μηνύματος (ΙΕ513) πριν από την προσκόμιση των εμπορευμάτων στο τελωνείο.

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΑΔΕ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ