ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/261 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Ιανουαρίου 2026 «για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και την προετοιμασία της σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, τη βελτίωση της παρακολούθησης πιθανών ενεργειακών εξαρτήσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938» και παροχή οδηγιών.

Σας γνωστοποιούμε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/261 (εφεξής Κανονισμός) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ο οποίος εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της στρατηγικής REPowerEU που αποσκοπεί στην οριστική αντιμετώπιση των εναπομενουσών ενεργειακών εξαρτήσεων της Ένωσης από τη Ρωσική Ομοσπονδία.

Α. Αντικείμενο και Ορισμοί

1. Με τον Κανονισμό παρέχεται το πλαίσιο, αφενός για την εξάλειψη των κινδύνων για το εμπόριο και την ασφάλεια των εφοδιασμών που προκύπτουν από το εμπόριο φυσικού αερίου με τη Ρωσική ομοσπονδία, αφετέρου για την προετοιμασία της σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία.

Ειδικότερα, με τον Κανονισμό καθορίζονται:

α) η σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία,

β) οι κανόνες για την εφαρμογή και παρακολούθηση της ως άνω αναφερόμενης απαγόρευσης, και για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία και

γ) η αξιολόγηση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ένωση.

2. Στο άρθρο 2 παρατίθενται οι ορισμοί που χρησιμοποιούνται στον Κανονισμό ως εξής :

1)«φυσικό αέριο»: αέριο όπως αναφέρεται στους κωδικούς 2711 11 00 και 2711 21 00 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (ΣΟ),

2) «ΥΦΑ»: υγροποιημένο φυσικό αέριο όπως αναφέρεται στον κωδικό ΣΟ 2711 11 00,

3) «φυσικό αέριο σε αεριώδη κατάσταση»: φυσικό αέριο όπως αναφέρεται στον κωδικό ΣΟ 2711 21 00,

4) «μείγματα»: μείγματα ποσοτήτων ΥΦΑ από διαφορετικές χώρες καταγωγής,

5) «μακροπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας»: σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου, εξαιρουμένων παραγώγων του φυσικού αερίου, της οποίας η διάρκεια υπερβαίνει το ένα έτος,

6) «βραχυπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας»: σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου, εξαιρουμένων παραγώγων του φυσικού αερίου, της οποίας η διάρκεια δεν υπερβαίνει το ένα έτος,

7) «περίκλειστο κράτος»: χώρα που περιβάλλεται εξ ολοκλήρου από ξηρά και δεν έχει άμεση πρόσβαση στη θάλασσα,

8) «εισαγωγή»: η θέση εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία, κατά την έννοια του άρθρου 201 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου («ενωσιακός τελωνειακός κώδικας»),

9) «εισαγωγέας»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι ο διασαφιστής όπως ορίζεται στο άρθρο 5 σημείο 15) του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα στη σχετική τελωνειακή διασάφηση, ή φυσικό ή νομικό πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των συνδεδεμένων επιχειρήσεων, που φέρνει εμπορεύματα στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης ή διαθέτει εμπορεύματα με άλλον τρόπο στην αγορά της Ένωσης,

10) «συνδεδεμένες επιχειρήσεις»: συνδεδεμένες επιχειρήσεις όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 12) της οδηγίας 2013/34/EΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,

11) «τελωνειακή αρχή»: τελωνειακή αρχή όπως ορίζεται στο άρθρο 5 σημείο 1) του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα,

12) «αρχή αδειοδότησης»: η αρχή που είναι αρμόδια να εξετάζει τα αιτήματα αδειοδότησης που υποβάλλονται δυνάμει του άρθρου 5,

13) «αρμόδια αρχή»: αρμόδια αρχή όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 «εθνική κρατική αρχή ή εθνική ρυθμιστική αρχή οριζόμενη από κράτος μέλος για να εξασφαλίζει την εφαρμογή των μέτρων τα οποία προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό»

14) «ρυθμιστική αρχή»: ρυθμιστική αρχή όπως ορίζεται δυνάμει του άρθρου 76 παράγραφος 1 της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ,

15) «έλεγχος»: έλεγχος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 55) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788,

16) «σημείο διασύνδεσης»: σημείο διασύνδεσης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 63) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788,

17) «αγωγός διασύνδεσης»: αγωγός διασύνδεσης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 39) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788,

18) «σημείο εισόδου»: σημείο εισόδου όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 61) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788,

19) «σημείο εξόδου»: σημείο εξόδου όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 62) της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788,

20) «σημείο παράδοσης»: η φυσική ή εικονική τοποθεσία που προσδιορίζεται σε σύμβαση προμήθειας αερίου, στην οποία πρόκειται να παραδοθεί το φυσικό αέριο από πωλητή και να παραληφθεί από αγοραστή,

21) «συμβατικές ποσότητες»: οι ποσότητες φυσικού αερίου που υποχρεούται να αγοράσει αγοραστής και υποχρεούται να παράσχει πωλητής, όπως καθορίζονται στην αρχική σύμβαση προμήθειας, αλλά εξαιρουμένων των ποσοτήτων που προκύπτουν από συμβατικές διατάξεις οι οποίες προβλέπουν μεταβολές των ποσοτήτων στις ποσότητες βάσης, όπως στρογγυλοποιημένες ποσότητες, κλασματικές ποσότητες, ποσότητες προσαρμοσμένες προς τα πάνω ή άλλες ογκομετρικές τροποποιήσεις σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης, εκτός από τις ποσότητες αναπλήρωσης των οποίων το τίμημα καταβλήθηκε πριν από τις 17 Ιουνίου 2025,

22) «στρογγυλοποιημένες ποσότητες»: οι ποσότητες φυσικού αερίου που προστίθενται στην ετήσια συμβατική ποσότητα για ένα δεδομένο έτος, ώστε το τελευταίο φορτίο να στρογγυλοποιηθεί σε ολόκληρο φορτίο,

23) «κλασματικές ποσότητες»: οι ποσότητες φυσικού αερίου που μεταφέρονται στα επόμενα συμβατικά έτη, εάν η ποσότητα που έχει παραδοθεί κατά τη διάρκεια ενός έτους είναι είτε μεγαλύτερη είτε μικρότερη από την προσαρμοσμένη ετήσια συμβατική ποσότητα μετά τις προσαρμογές· οι ποσότητες αυτές μπορεί να είναι είτε θετικές είτε αρνητικές,

24) «ποσότητες προσαρμοσμένες προς τα πάνω»: ποσότητες φυσικού αερίου που πρόκειται να προστεθούν προαιρετικά στην ετήσια συμβατική ποσότητα με βάση τις συμβάσεις προμήθειας κατά τη διακριτική ευχέρεια μέρους της σύμβασης προμήθειας,

25) «ποσότητες αναπλήρωσης των οποίων το τίμημα έχει καταβληθεί»: οι ποσότητες φυσικού αερίου τις οποίες ο αγοραστής δικαιούται ή υποχρεούται να παραλάβει και να πληρώσει σε μεταγενέστερες περιόδους, σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις πληρωμής σε περίπτωση μη παραλαβής και προκειμένου να αναπληρωθεί τυχόν έλλειμμα στις συμβατικές ποσότητες οι οποίες δεν παραλήφθηκαν σε προηγούμενες περιόδους, όπως προβλέπεται σε μακροπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας,

26) «χρονοδιάγραμμα παράδοσης»: το χρονοδιάγραμμα ή το πρόγραμμα που συμφωνείται μεταξύ των μερών μιας σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου, στο οποίο προσδιορίζονται οι ποσότητες αερίου που πρέπει να παραδοθούν από πωλητή και να παραληφθούν από αγοραστή σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα, συμπεριλαμβανομένων του χρόνου, της τοποθεσίας και των όρων παράδοσης, όπως καθορίζονται σε σύμβαση προμήθειας ή σε οποιεσδήποτε σχετικές επιχειρησιακές διαδικασίες,

27) «ορισμός»: ο ορισμός όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 8) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,

28) «πετρέλαιο»: αργό πετρέλαιο, αποστάγματα φυσικού αερίου, προϊόντα εφοδιασμού διυλιστηρίων, πρόσθετα και οξυγονούχες ενώσεις, και άλλοι υδρογονάνθρακες και προϊόντα πετρελαίου που υπάγονται στους κωδικούς ΣΟ 2709 και 2710,

29) «χώρα παραγωγής»: η χώρα στην οποία εξορύσσεται το φυσικό αέριο, ανεξάρτητα από το αν το εν λόγω φυσικό αέριο στη συνέχεια υγροποιήθηκε ή επαναεριοποιήθηκε σε άλλη χώρα. Όταν φυσικό αέριο που εξορύσσεται σε χώρες εκτός της Ρωσικής Ομοσπονδίας υγροποιείται ή επαναεριοποιείται στη Ρωσική Ομοσπονδία, η Ρωσική Ομοσπονδία θεωρείται ότι είναι η χώρα παραγωγής.

Β. Απαγόρευση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία

Με την παρ. 1 του άρθρου 3 απαγορεύεται η εισαγωγή μέσω αγωγών φυσικού αερίου σε αεριώδη κατάσταση («αέριο αγωγών») που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία, εκτός εάν εφαρμόζεται μία από τις προσωρινές εξαιρέσεις του άρθρου 4.

Με την παρ. 2 του άρθρου 3 απαγορεύεται η εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ/LNG) που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή που λαμβάνεται από φυσικό αέριο σε αεριώδη μορφή που εξορύσσεται στη Ρωσική Ομοσπονδία, εκτός εάν εφαρμόζεται μία από τις προσωρινές εξαιρέσεις του άρθρου 4.

Η απαγόρευση αυτή ισχύει επίσης για το ρωσικό ΥΦΑ που περιέχεται σε μείγματα.

Η ισχύς του παρόντος άρθρου, σύμφωνα με το άρθρο 14 του Κανονισμού, αρχίζει από τις 18-32026, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στο άρθρο 4 αυτού.

Γ. Προσωρινή εξαίρεση για τις υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας

1. Με την παρ. 1 του άρθρου 4 προβλέπεται ότι η απαγόρευση, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3 (εισαγωγή μέσω αγωγών φυσικού αερίου), εφαρμόζεται από τις 17 Ιουνίου 2026 και η απαγόρευση σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 3 (εισαγωγή ΥΦΑ) εφαρμόζεται από τις 25 Απριλίου 2026, εφόσον μπορεί να αποδειχθεί στις αρχές αδειοδότησης ότι οι σχετικές εισαγωγές διεξάγονται στο πλαίσιο βραχυπρόθεσμης σύμβασης προμήθειας, η οποία συνήφθη πριν από τις 17 Ιουνίου 2025 και δεν τροποποιήθηκε στη συνέχεια, εκτός εάν η τροποποίηση καλύπτεται από την παρ. 5 του άρθρου 4.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι : ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΡΩΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ

2. Με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 4 προβλέπεται ότι η απαγόρευση σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3 (εισαγωγή μέσω αγωγών φυσικού αερίου) του Κανονισμού εφαρμόζεται από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027, ενώ η απαγόρευση σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 3 (εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου) εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2027, εφόσον μπορεί να αποδειχθεί στις αρχές αδειοδότησης ότι οι σχετικές εισαγωγές διεξάγονται στο πλαίσιο μακροπρόθεσμης σύμβασης προμήθειας που συνήφθη πριν από τις 17 Ιουνίου 2025 και δεν τροποποιήθηκε στη συνέχεια, εκτός εάν η τροποποίηση καλύπτεται από την παρ.5 του άρθρου 4.

Για τις συμβάσεις προμήθειας αερίου που έχουν υπογραφεί μετά την 17-6-2025, δεν προβλέπεται καμία εξαίρεση από την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού ΥΦΑ και ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών. Η απαγόρευση εισαγωγής για τις μετά την 17-6-2025 συναφθείσες συμβάσεις προμήθειας ρωσικού αερίου ισχύει από τις 18-3-2026, ημερομηνία έναρξης ισχύος του άρθρου 3 του Κανονισμού.

Στην παρ. 5 του άρθρου 4 αναφέρεται ότι οι προσωρινές εξαιρέσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 1, 2, 3 και 4 εφαρμόζονται επίσης στις υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας που τροποποιούνται ως ακολούθως:

α) μείωση των συμβατικών ποσοτήτων,

β) μείωση των τιμών και των τελών,

γ) τροποποίηση των ρητρών εμπιστευτικότητας,

δ) τροποποίηση των επιχειρησιακών διαδικασιών, όπως οι διαδικασίες επικοινωνίας,

ε) αλλαγές των διευθύνσεων των συμβαλλομένων μερών,

στ) μεταβιβάσεις συμβατικών υποχρεώσεων μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων,

ζ) αλλαγές που απαιτούνται από δικαστικές διαδικασίες ή διαδικασίες διαιτησίας ή

η) για τα περίκλειστα κράτη, αλλαγές μεταξύ των εθνικών σημείων παράδοσης.

Στην παρ. 6 του άρθρου 4 αναφέρεται ότι οι ποσότητες των εισαγωγών που πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις παρ. 1, 2, 3 και 4 του ίδιου άρθρου δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις συμβατικές ποσότητες.

Δ. Εκ των προτέρων αδειοδότηση εισαγωγών και υποβολή σχετικών πληροφοριών

Ι. Γενικό Πλαίσιο

1. Όταν ζητείται προσωρινή εξαίρεση σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κανονισμού, οι εισαγωγές ρωσικού αερίου υπόκεινται σε εκ των προτέρων αδειοδότηση.

Παρέχονται στις αρχές αδειοδότησης όλες οι πληροφορίες που είναι αναγκαίες για να αξιολογηθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 4, οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον:

α) την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου,

β) τη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας φυσικού αερίου,

γ) τις συμβατικές ποσότητες, συμπεριλαμβανομένων όλων των δικαιωμάτων ευελιξίας προς τα πάνω ή προς τα κάτω,

δ) την ταυτότητα των μερών της σύμβασης προμήθειας αερίου, συμπεριλαμβανομένου, για τα μέρη που είναι καταχωρισμένα στην ΕΕ, του αριθμού καταχώρισης και αναγνώρισης οικονομικού φορέα (EORI),

ε) για τις εισαγωγές ΥΦΑ/LNG, τον τόπο υγροποίησης και τον λιμένα πρώτης φόρτωσης,

στ) στην περίπτωση μειγμάτων, έγγραφα τεκμηρίωσης που αποδεικνύουν τις ποσότητες φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία και τις ποσότητες φυσικού αερίου από άλλες χώρες καταγωγής που περιέχεται στο μείγμα και πληροφορίες που προσδιορίζουν τη διαδικασία ανάμειξης,

ζ) τα σημεία παράδοσης, συμπεριλαμβανομένων πιθανών δυνατοτήτων ευελιξίας όσον αφορά το σημείο παράδοσης και

η) κάθε τροποποίηση της σύμβασης προμήθειας αερίου, με αναφορά του περιεχομένου και της ημερομηνίας της τροποποίησης, με εξαίρεση τις τροποποιήσεις που αφορούν αποκλειστικά την τιμή του αερίου. Σε περίπτωση, όμως, που η τιμή του φυσικού αερίου έχει τροποποιηθεί στις 17 Ιουνίου 2025 ή αργότερα θα παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την τροποποίηση της τιμής.

Επιπλέον, προβλέπεται ότι οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 5 υποβάλλονται στην αρχή αδειοδότησης το αργότερο έναν μήνα πριν από την είσοδο του φυσικού αερίου στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης. Η ίδια προθεσμία εφαρμόζεται για τα μείγματα που περιέχουν φυσικό αέριο που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία.

2. Στην παρ. 3 του άρθρου 5 ορίζεται ότι οι εισαγωγές φυσικού αερίου, του οποίου η χώρα παραγωγής δεν είναι η Ρωσική Ομοσπονδία, υπόκεινται σε εκ των προτέρων αδειοδότηση, εκτός εάν οι εν λόγω εισαγωγές εμπίπτουν στην εξαίρεση της παρ. 4. Στις αρχές αδειοδότησης του κράτους μέλους, στο οποίο πρόκειται να τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία το φυσικό αέριο, παρέχονται όλες οι πληροφορίες που είναι αναγκαίες για τον προσδιορισμό της χώρας παραγωγής του εν λόγω φυσικού αερίου, το αργότερο 5 εργάσιμες ημέρες πριν από την είσοδό του στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης.

3. Στην παρ. 4 του άρθρου 5 προβλέπεται εξαίρεση από την εκ των προτέρων αδειοδότηση της παρ. 3 όταν το φυσικό αέριο εισάγεται από χώρα η οποία παράγει φυσικό αέριο και εξήγαγε πάνω από 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στην Ένωση το 2024 και:

α) έχει απαγορεύσει την εισαγωγή φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή εφαρμόζει άλλα περιοριστικά μέτρα σχετικά με το εν λόγω αέριο· ή

β) δεν διαθέτει υποδομή αερίου που να της επιτρέπει την εισαγωγή ΥΦΑ ή αερίου αγωγών.

Οι χώρες που εξαιρούνται της υποχρέωσης εκ των προτέρων αδειοδότησης είναι οι: Αλγερία, Νιγηρία, Νορβηγία, Κατάρ, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/335 της Επιτροπής της 9ης Φεβρουαρίου 2026 «για την κατάρτιση του καταλόγου των τρίτων χωρών που εξαιρούνται από την υποχρέωση εκ των προτέρων αδειοδότησης για εισαγωγές αερίου στην Ένωση σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2026/261 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου».

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ

4. Επιπλέον, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 5, οι αρχές αδειοδότησης, και, κατά περίπτωση, οι τελωνειακές αρχές ή άλλες αρχές που συμμετέχουν στην παρακολούθηση και αναφέρονται στα άρθρα 6 και 7 του Κανονισμού μπορούν, όταν κρίνουν ότι οι παρασχεθείσες στο πλαίσιο της εκ των προτέρων αδειοδότησης πληροφορίες είναι ανεπαρκείς για να αξιολογηθεί αν πρέπει να χορηγηθεί εκ των προτέρων αδειοδότηση, να ζητούν λεπτομερέστερες πληροφορίες. Μπορούν επίσης να βασίζονται σε πληροφορίες από άλλες πηγές. Οι αρχές αδειοδότησης μπορούν, ειδικότερα, να απαιτήσουν να υποβληθεί το πλήρες κείμενο ορισμένων διατάξεων της σύμβασης προμήθειας αερίου ή το πλήρες κείμενο της σύμβασης προμήθειας αερίου, εκτός από τις πληροφορίες για τις τιμές, ιδίως όταν ορισμένες συμβατικές διατάξεις είναι αλληλένδετες ή όταν η πλήρης γνώση της διατύπωσης των συμβατικών διατάξεων έχει καθοριστική σημασία για την αξιολόγηση. Σε περίπτωση που οι παρασχεθείσες πληροφορίες δεν είναι πειστικές, οι τελωνειακές αρχές αρνούνται τη θέση των σχετικών εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία.

5. Οι αρχές αδειοδότησης και, κατά περίπτωση, οι τελωνειακές αρχές επαληθεύουν τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβάλλονται για τον προσδιορισμό της χώρας παραγωγής και, όπου αρμόζει, ζητούν περαιτέρω πληροφορίες, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, έγγραφα τεκμηρίωσης ανάντη της παράδοσης, όπως δημόσια διαθέσιμη δορυφορική παρακολούθηση φορτίων ΥΦΑ ή πληροφορίες παρακολούθησης από τον ευρωπαϊκό οργανισμό για την ασφάλεια στη θάλασσα (παρ. 6 άρθρου 5).

6. Επιπλέον, προβλέπεται ότιτο φυσικό αέριο που πρόκειται να εισαχθεί στην Ένωση μέσω συνόρων ή αγωγών διασύνδεσης ή σημείων διασύνδεσης μεταξύ της Ένωσης και της Ρωσικής Ομοσπονδίας ή της Λευκορωσίας, ή μέσω αγωγών που συνδέουν τη Ρωσική Ομοσπονδία με την Ένωση και διέρχονται από τρίτες χώρες χωρίς να διαθέτουν σημεία εισόδου μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Ένωσης, θεωρείται ότι εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία (παρ. 7 άρθρου 5).

7. Στην παρ.8 του άρθρου 5, ορίζεται ότι το φυσικό αέριο που πρόκειται να εισαχθεί στην Ένωση μέσω του σημείου διασύνδεσης Strandzha 1 θεωρείται ότι εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία, εκτός εάν παρασχεθούν στις αρχές αδειοδότησης, το αργότερο 7 εργάσιμες ημέρες πριν από την είσοδο του εν λόγω αερίου στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, αδιαμφισβήτητα αποδεικτικά στοιχεία που καταδεικνύουν ότι η χώρα παραγωγής του φυσικού αερίου δεν είναι η Ρωσική Ομοσπονδία.

8. Στην παρ. 9 του άρθρου 5 προβλέπεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω εκτελεστικής απόφασης θα προσδιορίσει σημεία διασύνδεσης, εκτός του Strandzha 1, τα οποία συνδέουν την Ένωση με συστήματα αγωγών που μεταφέρουν σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία, και για τα οποία η παρ. 8 του άρθρου 5 θα εφαρμόζεται κατ’ αναλογία στο προς εισαγωγή φυσικό αέριο.

9. Αναφορικά με το καθεστώς διαμετακόμισης του φυσικού αερίου η προβλέπεται ότι, όταν το φυσικό αέριο μεταφέρεται μέσω της Ένωσης από τρίτη χώρα σε τρίτη χώρα υπό καθεστώς διαμετακόμισης σύμφωνα με τον ενωσιακό τελωνειακό κώδικα, μεταξύ άλλων για τον σκοπό της αποθήκευσης υπό το καθεστώς τελωνειακής αποταμίευσης, οι αρχές αδειοδότησης και, κατά περίπτωση, οι τελωνειακές αρχές ενημερώνονται το αργότερο 5 εργάσιμες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη διαμετακόμιση σχετικά με:

α) τη χώρα παραγωγής του φυσικού αερίου που πρόκειται να μεταφερθεί υπό καθεστώς διαμετακόμισης, εκτός εάν οι πληροφορίες αυτές δεν είναι διαθέσιμες,

β) τα προγραμματισμένα ή πραγματικά χρονοδιαγράμματα ορισμού με καθορισμό της ποσότητας, του χρόνου και των σημείων εισόδου και εξόδου του υπό διαμετακόμιση αερίου, με ημερήσιο βαθμό λεπτομέρειας, κατά περίπτωση,

γ) τις ποσότητες και τα σημεία παράδοσης στις συμβάσεις προμήθειας φυσικού αερίου και

δ) τη σύμβαση μεταξύ του πωλητή ή του αγοραστή ή οποιασδήποτε ενδιάμεσης οντότητας και των σχετικών διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς στην Ένωση, κατά περίπτωση. Οι αρχές αδειοδότησης επαληθεύουν τη συνέπεια των δεδομένων και, κατά περίπτωση, κοινοποιούν στις τελωνειακές αρχές τις πληροφορίες που λαμβάνουν χωρίς καθυστέρηση (παρ. 10 άρθρου 5).

10. Τέλος στην παρ. 11 του άρθρου 5 προβλέπεται ότι, όταν οι διαχειριστές αποθηκεύουν φυσικό αέριο που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία σε προσωρινή αποθήκευση ή υπό καθεστώς διαμετακόμισης ή τελωνειακής αποταμίευσης βάσει του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα σε ενωσιακό έδαφος, τα κράτη μέλη διαθέτουν κατάλληλους μηχανισμούς παρακολούθησης και επιβολής για να διασφαλίζουν ότι η χρήση της ενωσιακής αποθήκευσης από τρίτες χώρες δεν θέτει σε κίνδυνο την εθνική ή περιφερειακή ασφάλεια του εφοδιασμού ή την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αποθήκευσης που προβλέπονται στα άρθρα 6α έως 6δ του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, και παρέχουν σχετικές πληροφορίες στην Επιτροπή.

ΙΙ. Αρμόδιες αρχές και υποβολή αιτήσεων /ενημέρωσης - Χορήγηση άδειας

1. Στην Ελλάδα αρμόδιες αρχές εκ των προτέρων αδειοδότησης εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία και από Τρίτες χώρες (πλην Ρωσικής Ομοσπονδίας) ορίζονται οι Τελωνειακές Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλονίκης και Αχαΐας ανάλογα με την τοπική αρμοδιότητα της έδρας της επιχείρησης που υποβάλει σχετική αίτηση εκ των προτέρων αδειοδότησης.

2. Η αίτηση με τα συνυποβαλλόμενα δικαιολογητικά υποβάλλεται σύμφωνα με το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Ι «Αίτηση χορήγησης άδειας για κατ’ εξαίρεση εισαγωγή φυσικού αερίου/ υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/261» ή σύμφωνα με το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ «Αίτηση χορήγησης άδειας για εισαγωγή φυσικού αερίου / ΥΦΑ (εκτός Ρωσικής Ομοσπονδίας) σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/261» μέσω της ψηφιακής πύλης της ΑΑΔE (www.aade.gr), με χρήση της ψηφιακής εφαρμογής «Τα αιτήματά μου». Η είσοδος στην εφαρμογή γίνεται με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet. Ο οικονομικός φορέας επιλέγει «Νέο Αίτημα», κατόπιν «Τελωνεία» και στη συνέχεια το πρόσωπο, για το οποίο υποβάλει το αίτημα («Για μένα» ή «Εκπροσωπώ άλλο Συναλλασσόμενο»).

Στη Θεματική ομάδα επιλέγει «Έκδοση άδειας», στη διαδικασία επιλέγει «Εκ των προτέρων άδεια εισαγωγής φυσικού αερίου», στην Υπηρεσία Υποβολής Αιτήματος επιλέγει μία (1) από τις τρεις (3) Τελωνειακές Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλονίκης ή Αχαΐας ανάλογα με τη χωρική αρμοδιότητα της έδρας της επιχείρησης και στο Τμήμα Υπηρεσίας υποβολής επιλέγει το «Τμήμα Διαδικασιών».

3. Η Αρμόδια Αρχή Αδειοδότησης, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 5 του Κανονισμού σε κάθε περίπτωση, πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία εισαγωγής, όπως δηλώνεται από τον αιτούντα, χορηγεί την άδεια εισαγωγής, σύμφωνα με το υπόδειγμα IV «Χορήγηση εκ των προτέρων άδεια εισαγωγής στην Ελλάδα φυσικού αερίου/υγροποιημένου φυσικού αερίου» της παρούσας.

4. Η ενημέρωση για την προγραμματισμένη διαμετακόμιση φυσικού αερίου σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 10 του άρθρου 5 του Κανονισμού, υποβάλλεται σύμφωνα με το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙΙ «Ενημέρωση προγραμματισμένης διαμετακόμισης φυσικού αερίου / ΥΦΑ σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/261» μέσω της ψηφιακής πύλης της ΑΑΔE (www.aade.gr), με χρήση της ψηφιακής εφαρμογής «Τα αιτήματά μου». Η είσοδος στην εφαρμογή γίνεται με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet. Ο οικονομικός φορέας επιλέγει «Νέο Αίτημα», κατόπιν «Τελωνεία» και στη συνέχεια το πρόσωπο, για το οποίο υποβάλει το αίτημα («Για μένα» ή «Εκπροσωπώ άλλο Συναλλασσόμενο»). Στη Θεματική ομάδα επιλέγει «Μεταφορές - Διαμετακόμιση», στη διαδικασία επιλέγει «Ενημέρωση προγραμματισμένης διαμετακόμισης φυσικού αερίου» στην Υπηρεσία Υποβολής Αιτήματος επιλέγει μία (1) από τις τρεις (3) Τελωνειακές Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλονίκης ή Αχαΐας ανάλογα με τη χωρική αρμοδιότητα της έδρας της επιχείρησης και στο Τμήμα Υπηρεσίας υποβολής επιλέγει το «Τμήμα Διαδικασιών».

5. Στη συνέχεια η αρμόδια αρχή αδειοδότησης κοινοποιεί την άδεια στο αρμόδιο τελωνείο εισαγωγής ή διαμετακόμισης το οποίο προβαίνει σε έλεγχο των δηλωθέντων στην αίτηση στοιχείων με αυτά των διασαφήσεων εισαγωγής ή διαμετακόμισης

Σε μηνιαία βάση, έως τις 10 του επομένου των εισαγωγών μήνα, τα αρμόδια τελωνεία εισαγωγής / διαμετακόμισης θα αποστέλλουν στις Τελωνειακές Περιφέρειες συγκεντρωτικά στοιχεία εισαγωγών.

Ε. Αποτελεσματική παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων

1. Προβλέπεται η αποτελεσματική παρακολούθηση της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος Κανονισμού από τις τελωνειακές αρχές και, κατά περίπτωση, τις αρμόδιες αρχές και τις ρυθμιστικές αρχές, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τον Οργανισμό της Ε.Ε. για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) και η στενή συνεργασία αυτών με άλλες σχετικές εθνικές αρχές, αρχές άλλων κρατών μελών, ενωσιακές αρχές και την Επιτροπή (παρ. 1 άρθρου 6).

2. Κατά την άσκηση των εξουσιών τους, οι αρχές αδειοδότησης και οι τελωνειακές αρχές επικεντρώνονται στην επιβολή στα σημεία διασύνδεσης, στις εγκαταστάσεις ΥΦΑ ή στους αγωγούς διαμετακόμισης όπου ο κίνδυνος καταστρατήγησης είναι υψηλός, για παράδειγμα όταν οι εισαγωγές φθάνουν από τρίτες χώρες οι οποίες εμπορεύονται επίσης φυσικό αέριο που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή οι οποίες εξάγουν φυσικό αέριο από εγκαταστάσεις παραγωγής που ανήκουν εν μέρει σε εταιρείες από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Κάνοντας χρήση του μηχανισμού συνεργασίας μεταξύ των αρχών που προβλέπεται στο άρθρο 7 του Κανονισμού, οι αρχές προσαρμόζουν τις προτεραιότητές τους όσον αφορά την επιβολή όπου απαιτείται για την αντιμετώπιση πιθανών πρακτικών καταστρατήγησης που εντοπίζονται κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, παρακολουθεί τις συνολικές ποσότητες φυσικού αερίου που εισάγονται μέσω τρίτων χωρών, προκειμένου να αξιολογήσει τους πιθανούς κινδύνους καταστρατήγησης των άρθρων 3 και 4 του Κανονισμού (παρ. 2 άρθρου 6).

ΣΤ. Συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών

1. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 7 του Κανονισμού, αρμόδια αρχή αδειοδότησης είναι η τελωνειακή αρχή.

2. Οι αρχές αδειοδότησης συνεργάζονται και ανταλλάσσουν τις πληροφορίες που λαμβάνουν σχετικά με τις εισαγωγές φυσικού αερίου με τις ρυθμιστικές αρχές, τις αρμόδιες αρχές και, κατά περίπτωση, τις τελωνειακές αρχές, καθώς και με την OLAF, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, τον ACER και την Επιτροπή σύμφωνα με τα αντίστοιχα καθήκοντα τους, τις ευθύνες και τις αρμοδιότητές τους και, στο μέτρο του δυνατού, για τη διασφάλιση αποτελεσματικής αξιολόγησης του αν τηρούνται τα άρθρα 3 και 4 του Κανονισμού (παρ. 2 άρθρου 7).

3. Οι τελωνειακές αρχές παρέχουν στην Επιτροπή σχετικές πληροφορίες που της επιτρέπουν να παρακολουθεί αν εξακολουθούν να πληρούνται οι ειδικοί όροι που περιγράφονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1, 2, 3, 4 και 5, ώστε η Επιτροπή να δύναται να παρακολουθεί κατά πόσον οι εν λόγω διατάξεις χρησιμοποιούνται για καταστρατήγηση (παρ. 3 άρθρου 7).

4. Επιπλέον, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 7, οι τελωνειακές αρχές ενημερώνουν τις ρυθμιστικές αρχές, τις αρμόδιες αρχές, τον ACER και την Επιτροπή, σε μηνιαία βάση, σχετικά με τα βασικά στοιχεία που αφορούν την εξέλιξη των εισαγωγών φυσικού αερίου που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία, όπως οι ποσότητες που εισάγονται στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων ή βραχυπρόθεσμων συμβάσεων προμήθειας, τα σημεία εισόδου ή οι αντισυμβαλλόμενοι. Οι εν λόγω ενημερώσεις καλύπτουν επίσης τις βασικές εξελίξεις όσον αφορά το φυσικό αέριο που κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία και το οποίο εισέρχεται στην Ένωση υπό καθεστώς «διαμετακόμισης», όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 10.

5. Οι τελωνειακές αρχές διαφορετικών κρατών μελών ανταλλάσσουν πληροφορίες που λαμβάνουν σχετικά με τις εισαγωγές φυσικού αερίου και συνεργάζονται μεταξύ τους με σκοπό τη διασφάλιση αποτελεσματικής επιβολής των οριζομένων στον Κανονισμό και την αποφυγή της καταστρατήγησης, χρησιμοποιώντας υφιστάμενα εργαλεία και βάσεις δεδομένων για την αποτελεσματική ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών (παρ. 5 άρθρου 7).

Ζ. Επαγγελματικό απόρρητο

Στο άρθρο 12 προβλέπεται ότι τυχόν εμπιστευτικές πληροφορίες που λαμβάνονται, ανταλλάσσονται ή διαβιβάζονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό υπόκεινται στις απαιτήσεις του παρόντος άρθρου περί επαγγελματικού απορρήτου. Η υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου ισχύει για όλα τα πρόσωπα που εργάζονται ή έχουν εργαστεί για τις αρχές οι οποίες συμμετέχουν στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και για οποιοδήποτε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο οποίο οι σχετικές αρχές έχουν αναθέσει τις εξουσίες τους, συμπεριλαμβανομένων των ελεγκτών και των εμπειρογνωμόνων που προσλαμβάνονται από τις εν λόγω αρχές.

Η Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

Σύμφωνα με το άρθρο 14, ο κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ήτοι την 3 Φεβρουαρίου 2026.

Το άρθρο 3 του Κανονισμού εφαρμόζεται από τις 18 Μαρτίου 2026, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στο άρθρο 4 του ίδιου Κανονισμού.

Το άρθρο 5 του Κανονισμού εφαρμόζεται από τις 18 Φεβρουαρίου 2026.

Ο παρών κανονισμός δεν θίγει την εφαρμογή της απαγόρευσης σχετικά με το ΥΦΑ που θεσπίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 833/2014 η οποία ισχύει και τηρείται ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

Θ. Ενσωμάτωση μέτρων στο TARIC

Τα μέτρα που θεσπίζονται με τον εν θέματι Κανονισμό έχουν ενσωματωθεί στο υποσύστημα TARIC και εφαρμόζονται από 18-03-2026 με τα πιστοποιητικά που συμπληρώνονται στη θέση 44-1 της διασάφησης με τους κάτωθι κωδικούς:

Κατά την εισαγωγή

C126: Προηγούμενη έγκριση [άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2026/261 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου].

Y080: Εμπορεύματα που δεν καλύπτονται από τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2026/261.

Y104: Εμπορεύματα που εισάγονται από χώρες που απαλλάσσονται από την υποχρέωση προηγούμενης άδειας, όπως ορίζεται στην Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/335 της Επιτροπής.

Ι. Πρόσβαση στην Ιστοσελίδα της Ε.Ε

Περισσότερες πληροφορίες για την νομοθεσία, και τις τελευταίες εξελίξεις αναφορικά με την εφαρμογή του Κανονισμού και της στρατηγικής REPowerEU που αποσκοπεί στην οριστική αντιμετώπιση των εναπομενουσών ενεργειακών εξαρτήσεων της Ένωσης από τη Ρωσική Ομοσπονδία του παρέχονται στο σύνδεσμο: https://commission.europa.eu/topics/energy/repowereu_el

ΙΑ. Προς διευκόλυνση των τελωνειακών αρχών και των οικονομικών φορέων και για σκοπούς ενιαίας εφαρμογής, ακολουθούν Υποδείγματα ως εξής:

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΑΔΕ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ