Παρακαλω περιμένετε...

ΠΟΛ. 1230/4-9-1998: Δήλωση κληρονομιαίων περιουσιακών στοιχείων και εισοδημάτων που προκύπτουν από αυτά σε περίπτωση που η κληρονομιά έγινε αποδεκτή με το ευεργέτημα της απογραφής

Ημερομηνία ανάρτησης: 04/09/1998 00:00:00

YΠOIK 1086351/1392/A0012/ΠOΛ. 1230/4.9.1998 Δήλωση κληρονομιαίων περιουσιακών στοιχείων και εισοδημάτων που προκύπτουν από αυτά σε περίπτωση που η κληρονομιά έγινε αποδεκτή με το ευεργέτημα της απογραφής

Σχετικά με το παραπάνω θέμα, το Νομικό Συμβούλιο του κράτους με την 474/1998 γνωμοδότηση έκανε δεκτό, κατά πλειοψηφία, ότι σε περίπτωση κληρονομιάς με το ευεργέτημα της απογραφής, ο κληρονόμος δεν υποβάλλει χωριστή φορολογική δήλωση για τα εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς, αφού τόσο η κληρονομιαία περιουσία όσο και το τυχόν εισόδημα που προκύπτει από τα στοιχεία της κληρονομιάς αποκτιέται απευθείας από αυτόν, ως μόνο δικαιούχο των δικαιωμάτων της κληρονομιάς, με συνέπεια ότι αυτά πρέπει να δηλώνονται από κοινού με τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματα της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου, αδιαφόρως εάν η κληρονομιά αποτελεί χωριστή ομάδα με πιθανότητα μερικής ή ολικής διάθεσης αυτής προς ικανοποίηση των κληρονομικών πιστωτών.

Τη γνωμοδότηση αυτή, η οποία έγινε αποδεκτή από τον Υφυπουργό Oικονομικών κατά τη γνώμη της πλειοψηφίας, σας κοινοποιούμε για την εφαρμογή της σε σχετικές περιπτώσεις.

TO NOMIKO ΣYMBOYΛIO TOY KPATOYΣ ------------------------------- Αριθ. Γνωμ.: 474/98 ------------------- Τμήμα Δ`

Συνεδρίαση της 14.4.1998

Περίληψη Ερωτήματος:

Εάν μετά την αποδοχή της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, που έχει ως συνέπεια το χωρισμό της κληρονομίας από την περιουσία του κληρονόμου, υφίσταται υποχρέωση του τελευταίου προς υποβολή χωριστής φορολογικής δήλωσης για τα εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία της εν λόγω κληρονομίας ---------------------------------------------------------------------

Με το πιο πάνω έγγραφο τίθεται το ερώτημα εάν ο κληρονόμος με απογραφή έχει υποχρέωση να συμπεριλάβει στην ατομική ετήσια δήλωσή του φορολογίας εισοδήματος τα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομίας (ακίνητα, αυτοκίνητα, μετοχές κ.τλ.) και τα εισοδήματα που προκύπτουν από αυτά ή αν πρέπει να υποβάλει ξεχωριστή δήλωση στο όνομά του, ως κληρονόμος με απογραφή, στην οποία να δηλώνει τα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομίας και τα εισοδήματα, που προκύπτουν απ' αυτά, κατ' ανάλογη εφαρμογή των οριζομένων στην παράγραφο 3 του άρθρου 61 του ν. 2238/1994, (όπου επιτρέπεται η υποβολή χωριστής φορολογικής δήλωσης εκ μέρους του κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομίας, του μεσεγγυούχου κ.λπ.).

Επί του τεθέντος ερωτήματος στο N.Σ.K. γνωμοδότησε ως ακολούθως:

Στα άρθρα 1904, 1905 και 1907 του Αστικού κώδικα ορίζονται τα εξής:

"Αρθρο 1904: "O κληρονόμος με απογραφή ευθύνεται για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας έως το ενεργητικό της. καμμία σύγχυση δεν επέρχεται ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του έναντι της κληρονομίας".

Αρθρο 1905: "Αφότου γίνει η δήλωση της αποδοχής της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της κληρονομίας αποχωρίζονται αυτοδικαίως από την περιουσία του κληρονόμου και αποτελούν χωριστή ομάδα'.

Αρθρο 1907: "O κληρονόμος με απογραφή διοικεί την ομάδα της κληρονομίας, ευθύνεται για κάθε αμέλεια και υπόκειται σε λογοδοσία'.

Εξάλλου στις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1, 61 παρ. 1 και 3 του N. 2238/94 προβλέπονται τα ακόλουθα:

Αρθρο 2 παρ. 1 εδ. 1: "Σε φόρο υπόκειται κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο αποκτά εισόδημα που προκύπτει στην Ελλάδα ανεξάρτητα από την ιθαγένεια και τον τόπο κατοικίας ή διαμονής του'.

Αρθρο 61 παρ. 1 εδ. 1: "κάθε φυσικό πρόσωπο, για το οποίο συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 2, έχει υποχρέωση να υποβάλλει δήλωση.

Αρθρο 61 παρ. 3: "Yπόχρεος σε υποβολή δήλωσης στις πιο κάτω περιπτώσεις είναι:

α) Σε περιπτώσεις σχολάζουσας κληρονομίας ή επιδικίας ή μεσεγγύησης, κατά περίπτωση, ο κηδεμόνας ή ο προσωρινός διαχειριστής ή ο μεσεγγυούχος.

β) Για τους ανήλικους ή τους δικαστικώς ή νομίμως απαγορευμένους ή αυτούς που βρίσκονται υπό δικαστική αντίληψη, κατά περίπτωση, ο επίτροπος ή ο κηδεμόνας ή ο αντιλήπτορας.

γ) Σε περίπτωση θανάτου του φορολογουμένου, οι κληρονόμοι του για το σύνολο του εισοδήματος που απέκτησε μέχρι τη χρονολογία του θανάτου του.

Με αποφάσεις του Υπουργού Oικονομικών καθορίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων αυτής της παραγράφου.

κατά τη πλειοψηφήσασα γνώμη, που απαρτίστηκε από τον Αντ/δρο του N.Σ.K. Πέτρο Kυριαζή και από τους Νομικούς Συμβούλους Αμπλιανίτη Θεμιστοκλή, κισσούδη Πασχάλη, κρόμπα Γεώργιο, Τζεφεράκο Αλέξανδρο, Λουδάρο Εμμανουήλ και κατσίμπα Νικόλαο, (ψήφοι 7) και την άνευ ψήφου γνώμη του εισηγητή Παρέδρου Θ. Ψυχογυιού από τα προαναφερθέντα άρθρα του Αστικού κώδικα προκύπτει ότι αν και η κληρονομία, μετά την αποδοχή επ' ωφελεία απογραφής, αποτελεί χωριστή ομάδα ως προς την ατομική περιουσία του εξ απογραφής κληρονόμου, (τούτου ευθυνομένου μέχρι και διά του ενεργητικού της κληρονομίας), εντούτοις εξακολουθεί αυτός να είναι ο καθολικός διάδοχος του θανόντος, κύριος των κληρονομιαίων ενσωμάτων και δικαιούχος εν γένει των δικαιωμάτων της κληρονομίας ως και οφειλέτης των υποχρεώσεων αυτής. Yπό την έννοια δε αυτή ορίζει ο νόμος (άρθρ. 1907 AK) ότι ο εξ απογραφής κληρονόμος διοικεί την ομάδα της κληρονομίας, δηλαδή την διοίκηση έχει όχι ως διαχειριζόμενος αλλοτρία περιουσία, αλλ' ως κύριος αυτής, μολονότι αυτή έχει εφεξής ειδικό προορισμό δηλαδή την ικανοποίηση των κληρονομικών δανειστών (Μπαλής κληρονομικόν Δίκαιον σελ. 304, Τούσης κληρον. Δικ. παρ. 213, Βουζίκας κληρ. Δικ. παρ. 161).

Εξάλλου από τις παρατεθείσες διατάξεις του άρθρ. 61 παρ. 3 περ. α και β του N. 2238/94 προκύπτει σαφώς ότι αυτές αναφέρονται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες συντρέχει υποχρέωση υποβολής χωριστής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για το λόγο ότι τα δηλούντα πρόσωπα (κηδεμόνας σχολαζ. κληρονομιάς, μεσεγγυούχος, επίτροπος κ.λπ.) δεν αποτελούν τα υποκείμενα του φόρου κατ' άρθρ. 2 του N. 2238/94, αλλ' απλώς διαχειρίζονται αλλοτρία περιουσία, από την οποία απέρρευσε το εισόδημα και οι σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις.

Περαιτέρω η χωριστή δήλωση, που υποβάλλουν οι κληρονόμοι για το εν ζωή αποκτηθέν εισόδημα του κληρονομουμένου (άρθρ. 61 παρ. 3γ' N. 2238/94) αναφέρεται επίσης σε εισόδημα που δεν αποκτήθηκε το πρώτον στο πρόσωπο των δηλούντων, γεγονός που επιτρέπει και δικαιολογεί την υποβολή χωριστής δήλωσης κατά τις διατάξεις των άρθρ. 2 παρ. 1 και 61 παρ. 1 του N. 2238/94.

καθίσταται, ως εκ τούτου, σαφές ότι οι ρυθμίσεις των διατάξεων του άρθρ. 61 παρ. 3 του N. 2238/94 δεν ευρίσκουν έδαφος αναλογικής εφαρμογής και στην περίπτωση του επ' ωφελεία απογραφής κληρονόμου, αφού τόσο η κληρονομιαία περιουσία όσο και το τυχόν εισόδημα που προκύπτει από τα στοιχεία της κληρονομίας αποκτάται απευθείας από αυτόν, ως μόνο δικαιούχο των δικαιωμάτων της κληρονομίας, κατά τα ανωτέρω αναπτυχθέντα, με συνέπεια ότι αυτά πρέπει να δηλώνονται από κοινού με τα περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματα της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου, αδιαφόρως εάν η κληρονομία αποτελεί χωριστή ομάδα με πιθανότητα μερικής ή ολικής διάθεσης αυτής προς ικανοποίηση των κληρονομικών πιστωτών.

κατά τη μειοψηφήσασα γνώμη που απαρτίστηκε από τους Νομικούς Συμβούλους Γ. Πατρινέλλη, Χρ. Τσεκούρα και E. Βολάνη (ψήφοι 3) το γεγονός ότι η δήλωση περί αποδοχής της κληρονομίας επ' ωφελεία απογραφής έχει ως αποτέλεσμα των χωρισμό της κληρονομιαίας περιουσίας από την περιουσία του κληρονόμου, ως προς την οποία αποτελει χωριστή ομάδα, παρέχει τη δυνατότητα στον εξ απογραφής κληρονόμο να υποβάλλει χωριστές δηλώσεις φορολογίας για τα περιουσιακά στοιχεία και τα εισοδήματα εκατέρας των ως άνω ομάδων περιουσίας, δεδομένου ότι περιουσιακά στοιχεία και τα εισοδήματα της κληρονομιαίας περιουσίας προορίζονται για την ικανοποίηση των δανειστών της κληρονομίας και δεν συγχέονται προς τα στοιχεία και εισοδήματα της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου.

Συνεπώς στο τεθέν ερώτημα το N.Σ.K. γνωμοδότησε ότι ο επ' ωφελεία απογραφής κληρονόμος δεν δύναται να υποβάλει χωριστή δήλωση φορολογίας για τα κληρονομιαία στοιχεία και για τα εισοδήματα, που προκύπτουν από αυτά.